Bestaat er een Planeet X?

Met de hedendaagse technologie verwachten de meeste mensen dat we inmiddels genoeg weten om te bepalen door welke objecten het zonnestelsel bewoond wordt. Maar één van de langst bestaande mysteries over ons planetenstelsel betreft de nog niet ontdekte Planeet X, een bevroren wereld die zich mogelijk in de buitenste regionen van ons zonnestelsel schuil houdt en wellicht groter is dan buurplaneet Mars, of zelfs de aarde. Velen denken dat de planeet over drie jaar dood en verdoemenis zal zaaien in de nabije omgeving van onze aarde, maar waarschijnlijk draait de denkbeeldige wereld veilig op een afstand van zo’n anderhalf miljard kilometer van de zon.

Studies naar de Kuipergordel, een ring die bestaat uit vele miljarden objecten van rots en ijs en zich op een afstand van dertig tot vijftien AE van onze ster bevindt, hebben gesuggereerd dat er op een enorme afstand van ons een massief object te vinden is. Sommige KBO’s, zoals de hemellichamen die deel uitmaken van de gordel worden genoemd, draaien in een extreem langwerpige baan rond de zon, terwijl de hoek tussen de zon en de baan van anderen bijna hetzelfde is als die van de baan van de acht planeten. Volgens Robert Jedicke, een wetenschapper van de Universiteit van Hawaï, kan dit verschil wijzen op het bestaan van een verafgelegen planeet die de gordel verstoord. De oorzaak kan echter ook gezocht worden bij de vroegere migratie van de reuzenplaneten in het zonnestelsel.

In de afgelopen twintig jaar zijn er meer dan duizend KBO’s gevonden. Een object dat ongeveer even groot als Mars en zich op honderd AE – wat overeenkomt met honderd keer de afstand tussen de aarde en de zon – van onze ster bevindt, kan zich gemakkelijk tussen deze ‘stipjes’ verscholen hebben weten te houden. Maar dat zou niet meer lang kunnen duren. In december werd het eerste prototype van de Pan-STARRS, wat staat voor Panoramic Survey Telescope and Rapid Response System, in werking gebracht op Hawaï. Over een niet al te lange tijd zullen vier telescopen, die uitgerust zijn met een digitale camera met een sensor van 1400 megapixels, de hemel continu in de gaten houden. Het systeem is ontwikkeld om asteroïden die mogelijk een gevaar kunnen vormen voor de aarde op te sporen, maar bewoners van het buitenste deel van ons planetenstelsel zullen ook niet aan de aandacht van astronomen kunnen ontsnappen. Wie weet blijkt het zonnestelsel over een aantal jaar dan ook niet uit acht, maar negen planeten te bestaan.

10 reacties

  • sulfor

    1 februari 2009

    Kan de New Horizons geen uitkomst bieden? Die bevindt zich vanaf 2015 toch 40 AE dichter bij.

  • Elvis

    1 februari 2009

    We gaan het zien, ik geloof echter niet dat het mogelijk is dat een dergelijke planeet zo’n afstand af zou kunnen leggen om ons stelsel te kunnen verstoren, zoals de nieuwe “Einde der Tijden” hoax wil suggereren. Maar goed, we houden een open blik…

  • sulfor

    1 februari 2009

    @Elvis: dat wordt in dit artikel ook niet gezegd.

    Ik snap niet waarom dat onzinverhaal er weer bijgehaald moet worden.

  • Jonathan Dhaese

    1 februari 2009

    sulfor,

    Omdat de kans bestaat dat de te ontdekken planeet groter is dan de aarde. En dat is net wat theorie-planeet X suggereert.

  • Twix

    1 februari 2009

    Ik geloof niet dat er een planeet X is. Want het is onmogelijk dat een planeet nog buiten de bubbel van een zonnestelsel draait?

  • bladerunner

    1 februari 2009

    Tegenwoordig wordt de term “Planet X” (X staat voor de Romeinse 10 of voor “onbekend”) gebruikt om elk onbekend hemellichaam dat verantwoordelijk zou kunnen zijn voor afwijkingen in baan elementen van bekende objecten te verklaren.
    Deze “zoektocht” is nergens op gebaseerd. Onderstaande links vertellen het zelfde verhaal: elke afwijking wordt toegekent aan “Planet X”, maar sinds de eerste veronderstelling (1846) en zoektocht (die resulteerde in de ontdekking van Pluto in 1930) is er geen bewijs gevonden.

    http://en.wikipedia.org/wiki/Planet_X

    http://www.daviddarling.info/encyclopedia/P/PlanetX.html

    In de tweede link kun je overigens lezen dat er in 2005 een KBO is ontdekt die groter is dan Pluto. In dit artikel wordt Pluto overigens nog als een planeet aangeduid, dus is de update een beetje laat! Men spreekt dus over de 10e planeet, die KBO dus die GROTER IS dan Pluto, en Pluto was te klein bevonden om als planeet door te gaan, dus wat is die KBO dan?. Dat moet dus eigenlijk zijn: 9e planeet. En nu blijft men maar zoeken naar die 10e.???

  • Wok

    3 februari 2009

    Bladerunner, Planeet X is een begrip geworden al van vóór Pluto een dwergplaneet werd genoemd – trouwens nu worden deze objecten plutoiden genoemd, zoals Eris, Makemake en Ceres.

    Volgens de definitie van het IAU-congres zijn dwergplaneten hemellichamen die in een baan rond de zon draaien en geen energie produceren door kernfusie, genoeg massa hebben zodat ze door hun eigen zwaartekracht (bijna) bolvormig geworden zijn en dus in hydrostatisch evenwicht zijn, geen maan zijn van een andere planeet en hun baan niet vrijgemaakt hebben van andere objecten.
    De laatste voorwaarde maakt het verschil tussen onze klassieke planeten en dwergplaneten.

  • bladerunner

    4 februari 2009

    Wok:
    Zoals ik al zei: de term “Planet X” dateerd uit 1848, een kleine 100 jaar vóórdat Pluto werd ontdekt.
    De KBO uit 2005 die ik bedoelde was inderdaad Eris. Maar ik vind dat de aanname dat er een “Planet X” zou moeten zijn nogal “arrogant”. Eerst hadden we Pluto, wat nu geen planeet meer is, dus MOET elke vreemde baan afwijking wel door “Planet X” veroorzaakt worden. Ik ken de definitie van het IAU die je noemt, maar ik vind dat door Pluto geen planeet meer te noemen de zoektocht naar iets wat mogelijk niet eens bestaat (Planet X) “moedwillig” rechtvaardigt. Volgens mij verspilling van tijd en geld. We vinden wel wat, (net als dat we Pluto vonden), maar “Planet X”? Ik denk het niet.

  • Sebastiaan

    4 februari 2009

    bladerunner:

    Ik heb niet het idee dat je het artikel goed gelezen hebt. De nieuwe telescopen worden gebruikt om NEO’s op te sporen die de aarde schade kunnen berokkenen. Dat men daarmee meer kan zien in de buitenste regionen van het zonnestelsel is mooi meegenomen. Er wordt niet in het artikel gezegd dat er een “planet x” zou MOETEN zijn.
    Ik denk dus niet dat het verspilling is om te zoeken naar objecten die de baan van de aarde kunnen kruizen.

  • bladerunner

    4 februari 2009

    Wok:
    Twee citaten uit het artikel die als je goed leest los staan van elkaar:

    “Studies naar de Kuipergordel, een ring die bestaat uit vele miljarden objecten van rots en ijs en zich op een afstand van dertig tot vijftien AE van onze ster bevindt, hebben gesuggereerd dat er op een enorme afstand van ons een massief object te vinden is.”

    Dit gaat dus over (zoals de kop aan geeft) het zoeken naar Planet X. Let op het gebruik van het woord “gesuggereerd”. Men suggereert dat al sinds 1848, en als men dat zolang volhoudt, kun je dat vertalen als “er MOET iets zijn”
    Maar het tweede citaat:

    “Panoramic Survey Telescope and Rapid Response System, in werking gebracht op Hawaï. Over een niet al te lange tijd zullen vier telescopen, die uitgerust zijn met een digitale camera met een sensor van 1400 megapixels, de hemel continu in de gaten houden. Het systeem is ontwikkeld om asteroïden die mogelijk een gevaar kunnen vormen voor de aarde op te sporen,”

    Gaat over een systeem dat ontwikkeld is om gevaarlijke asteroïden op te sporen, en dat toevallig ook ingezet kan worden voor het zoeken naar Planet X. Zoeken naar gevaarlijke asteroïden is natuurlijk geen verspilling, maar dat gezoek naar planet X wel, en dat is de essentie van dit artikel.

Comments are closed.