Kosmische tijdmachines klaar voor lancering van morgen

In Frans-Guyana, een overzees departement van Frankrijk aan de noordkust van Zuid-Amerika, staat een Ariane 5-raket klaar voor de lancering van de twee ruimtetelescopen Herschel en Planck, die morgenmiddag om 15.12 uur onze tijd moeten beginnen aan hun reis naar de ruimte. Van de twee missies zijn de Nederlandse ogen vooral gericht op Herschel. Deze telescoop bevat drie instrumenten, waarvan één werd gebouwd onder leiding van het Nederlandse ruimteonderzoeksinstituut SRON: het Heterodyne Instrument for the Far Infrared (HIFI).

De ruimtetelescoop Herschel is de grootste infrarood ruimtetelescoop tot op heden. Hij onderzoekt straling die nog nooit eerder is bekeken vanuit de ruimte. Daarom zijn de verwachtingen van de internationale astronomische gemeenschap hooggespannen. De telescoop kijkt naar stofwolken en koude regio’s in het heelal die voor andere telescopen ondoordringbaar zijn. Dit leidt tot nieuwe informatie over sterformatie van de allereerste fasen tot het moment waarop een jonge ster zichtbaar wordt. Ook onderzoekt Herschel de ontwikkeling van sterrenstelsels en de evolutie van het heelal als geheel.

Diens ‘broertje’ Planck is de eerste Europese missie die onderzoek doet naar de oudste straling in het heelal. Deze straling ontstond zo’n 380.000 jaar na de oerknal en kan ons meer vertellen over de evolutie van het heelal. Behalve superscherpe waarnemingen van het jonge heelal, levert Planck ook informatie over de belangrijkste bestanddelen, zoals normale materie, donkere materie en donkere energie. De laatste is waarschijnlijk verantwoordelijk voor de versnellende uitdijing van heelal zoals we die vandaag zien. De voorbereidingen en de lancering zelf zijn morgen van kwart voor drie tot kwart voor vier hier rechtstreeks te bekijken.