Eerste superaardes ontdekt rond zonachtige sterren

Twee nabijgelegen sterren blijken vergezeld te worden door zogeheten superaardes – rotsachtige planeten die groter zijn dan de aarde, maar kleiner zijn dan ijsgiganten zoals Uranus en Neptunus. In tegenstelling tot eerder ontdekte sterren met planeten van zulke afmetingen vertonen beide moedersterren in dit geval overeenkomsten met de zon, hetgeen suggereert dat planeten met een kleine massa vaak rond nabije sterren te vinden zouden zijn. Het tweetal werd ontdekt na uitgebreide analyse van gegevens die gedurende enkele jaren werden verzameld tijdens observaties die uitgevoerd werden met telescopen van het Keck Observatory op Hawaï en de Anglo-Australian Telescope in Australië.

388521

Eén van de twee onderzochte moedersterren, de met het blote oog zichtbare ster 61 Virginis, bevindt zich op een afstand van slechts 28 lichtjaar van onze planeet en vertoont wat betreft diens grootte, leeftijd en andere eigenschappen veel gelijkenissen met de zon. Dankzij eerdere studies wist men al uit te sluiten dat het object omcirkeld wordt door een planeet ter grootte van Jupiter en door de ster uitgebreid te bestuderen, hebben onderzoekers nu vast kunnen stellen dat het object omcirkeld wordt door drie planeten met een relatief kleine massa. De kleinste van het drietal is ‘slechts’ drie keer zo massief als de aarde en draait eens in de vier dagen om diens moederster.

Het andere pas ontdekte systeem bevindt zich bij de ster HD 1461, welke 76 lichtjaar van ons verwijderd is. HD 1461 lijkt eveneens in verschillende opzichten op onze moederster en maakt deel uit van het vanuit ons land zichtbare sterrenbeeld Walvis (Cetus). Het team van onderzoekers dat onderzoek heeft gedaan naar het object in kwestie vond duidelijk bewijs voor het bestaan van een planeet die 7,5 keer zo zwaar is als de onze en aanwijzingen voor de aanwezigheid van twee andere exoplaneten. De grootte van de eerste planeet van de drie, welke omgedoopt is tot HD 1461b, bevindt zich precies tussen die van de aarde en Uranus in. De wereld omcirkelt diens metgezelster in een tijdsbestek van zes dagen.

Het is duidelijk dat de ‘nieuwe’ exoplaneten zich te dicht bij hun moederster bevinden om vloeibaar water te bevatten of bewoonbaar te zijn. Paul Butler, deelnemer aan het onderzoek naar het tweetal sterren, geeft echter aan dat de vondst een belangrijke stap is in de zoektocht naar soortgelijke planeten in soortgelijke banen rond nabijgelegen M-dwergen, sterren die half zo massief zijn als de zon en doorgaans minder dan twee procent van de energie van de zon uitstoten. “Dergelijke planeten zouden zich bij een M-dwerg in een zone bevinden waarin vloeibaar water de kans krijgt om te ontstaan,” zegt hij.

8 reacties

  • Antares

    15 december 2009

    Heel interessant. Ik hoop dat we meer te weten komen over deze super aardes.

  • reginald

    15 december 2009

    zeker interessant wat ik me alleen afvraag is waneer is een planeet een superaarde ?
    Is dat al waneer de planeet alleen uit vaste materie bestaad al het geval of is dat pas wanneer er ook sprake is van een atmosfeer of waneer die bijv ook geologische aktief is ?

  • bladerunner

    15 december 2009

    @Reginald:
    De term ‘superaarde’ geeft alleen aan hoe groot de massa is, en houdt geen rekening met de verdere samenstelling, diameter of andere eigenschappen. Dus een superaarde kan zowel gasvormig als vast zijn, koud, warm, wel of niet levensvatbaar etc.
    Meestal spreekt men over een superaarde als de massa tussen 5 en 10 aardmassa’s ligt. Maar ook wel tussen 1 en 10. (Er zijn bij deze pas gebruikte term nog geen officiële grenzen vastgelegd.)

  • reginald

    16 december 2009

    @ bladerunner

    Ik had al zo een vermoeden indd maar dacht eigenlijk dat het wel altijd om vast planeten ging bedankt voor de reactie

  • Aika

    19 december 2009

    “superaardes – rotsachtige planeten die groter zijn dan de aarde, maar kleiner zijn dan ijsgiganten zoals Uranus en Neptunus”

  • Piet

    9 juli 2011

    mooie animatie

  • Piet

    9 juli 2011

    De ster HD 40307 een ”Super aarde” die 9,6 keer groter is dan onze planeet, de ster staat ong. 42 lichtjaar ver weg

  • Piet

    9 juli 2011

    typfoutje van mij, in het begin staat er ”De ster HD 40307 een ”Super aarde” het moet zijn” De ster HD 40307 heeft een ”Super aarde” die 9,6 keer groter is dan onze planeet, staat ong. 42 lichtjaar ver weg

Comments are closed.