Onderzoekers vermoeden dat de zonnewind betrokken is bij dit proces. Dit plasma van positieve ionen en elektronen wordt voortdurend langs de maan geblazen en op het moment dat de zon achter de horizon tevoorschijn komt of verdwijnt bewegen de deeltjes zich bijna horizontaal over het maanoppervlak. Wanneer deze stroom belemmert wordt door een obstructie op het oppervlak zouden de lichte elektronen en zware ionen in de wind zich in verschillende verhoudingen moeten verspreiden, wat tot gevolg gevolg heeft dat er een negatief geladen ‘elektronenwolk’ ontstaat die afstotende elektrostatische krachten produceert, welke op hun beurt stof de lucht in kunnen blazen.

Dit proces wordt echter niet helemaal begrepen, omdat de ionen ook beïnvloed zullen worden door de krachten van de elektrische onbalans, waardoor ze zich verspreiden en de elektronenwolken neutraliseren. Wetenschappers wisten tot nu toe niet waar de ionen naartoe zouden gaan. Een team van onderzoekers dat onder leiding stond van William Farrell van het Goddard Space Flight Center denkt hier nu echter duidelijkheid over geschept te hebben. Zij hebben onderzocht hoe de ionen zich bewegen in kraters die zich dicht bij de polen van onze natuurlijke satelliet bevinden.

Met behulp van computersimulaties wist het team te berekenen dat de elektrische krachten een deel van de ionen over de rand zullen tillen, maar dat er ook gebieden zullen zijn waar elektronen domineren, waardoor er elektrostatische krachten ontstaan die krachtig zijn om stof de lucht in de blazen. Het is nog niet duidelijk hoeveel materiaal in deze fonteinen van stof in de lucht wordt geloodst, aangezien dat afhankelijk is van de grootte van de stofdeeltjes en andere oppervlaktekenmerken. De maansonde LADEE, die in 2013 gelanceerd moet worden, is ontwikkeld om maanstof- en gassen te verzamelen en zou deze vraag kunnen beantwoorden.

De onderzoekers verwachten dat men door stoffonteinen in kraters te analyseren op het spoor kan komen van bevroren water en andere bronnen onder het maanoppervlak.

Naast de lander is dit keer ook te zien waar de TV-camera, welke het eerste menselijke uitstapje op de maan vastlegde stond. Verder zijn twee delen van de zogeheten Early Apollo Science Experiments Package (EASEP), de Lunar Ranging Retro Reflector (LRRR) en het Passive Seismic Experiment (PSE) zichtbaar. Ook zijn de voetsporen van Neil Armstrong richting de krater Little West, die een diameter van 33 meter heeft, te ontwaren. Dankzij deze kleine onderneming was men in staat om voor de eerste keer een blik te werpen in een maankrater. De verwachting is dat de LRO in de loop van de komende weken ook de landingsplekken van andere maanlanders opnieuw vast zal leggen.

Klik op de afbeelding voor een grotere versie.

Op het moment dat men contact maakte met de maansonde, nadat het een in een positie gemanoeuvreerd was waarin het resterende water op de bovenste trap van de raket die het vaartuig lanceerde kon verdampen, kwam men er achter dat de sonde in een tijdsbestek van twintig uur waarin er geen radiocontact mogelijk was 140 kilogram brandstof (hydrazine) verloren was gegaan. De tank van het vaartuig bevatte oorspronkelijk 306 kilogram hydrazine; nu nog slechts vijftig kilogram. Door een fout in de lijnen waarmee de maansonde gegevens verzendt maakte het niet meer gebruik van gyroscopen om een juiste oriëntatie te behouden, maar van de positie van de sterren. Omdat deze manier minder nauwkeurig is, raakte de LCROSS van slag en activeerde het de stuwraketten om zich te oriënteren.

Ondanks het verlies van de brandstof ligt de maansonde nog steeds op koers om zijn missie te voltooien. De grote hoeveelheid hydrazine bevond zich alleen aan boord voor in het geval dat er iets mis zou gaan. De maansonde heeft, zoals het er op dit moment naar uit ziet, zelfs nog tien tot twintig kilogram aan brandstof over wanneer het te pletter slaat. Hierdoor kan het eventueel nog waarnemingen verrichten aan de aarde. Mochten er opnieuw problemen optreden en de sonde alle brandstof verspillen, dan kan het alsnog inslaan. Het zal dan echter niet in de krater terecht komen die men voor ogen heeft. Ongeveer een maand voor de inslag zal de naam van de desbetreffende krater bekend gemaakt worden.

Hoewel de opnamen zonder meer geslaagd zijn, wordt verwacht dat de overblijfselen van de missies nog veel beter in beeld kunnen worden gebracht. Deze eerste foto’s werden namelijk gemaakt voordat de LRO de baan bereikte waarin het het oppervlak van onze trouwe buur topografisch in kaart gaat brengen. Toekomstige beelden van de landingsplekken zullen dan ook een twee tot drie keer zo hoge resolutie hebben.

De ruimtesonde zal verder ingezet worden om onderzoek te verrichten aan de straling uit die ruimte die maan bereikt en wat de omstandigheden zijn op de maanpoolgebieden, waar mogelijk materiaal te vinden is dat waterijs bevat. De orbiter moet het maanoppervlak op een resolutie van een halve meter in beeld gaan brengen, wat het kiezen van een geschikte landingsplek voor astronauten die in de toekomst naar de maan zullen afreizen vergemakkelijkt.

Het team van wetenschappers dat zich bezighoudt met de missie heeft een lijst opgesteld met de coördinaten van vijftig locaties op het maanoppervlak die een hoge prioriteit zullen hebben, waaronder alle zes landingsplekken van de bemande Apollo-landers en gebieden waar vaartuigen van de Verenigde Staten en de voormalige Sovjet-Unie het maanoppervlak hebben geraakt. De sonde krijgt onder meer de taak om de hardware die tussen de jaren 1969 en 1972 achter werd gelaten door twaalf astronauten op onze naaste buur in beeld te brengen en te bepalen waar de achtwielige Sovjetische rover Lunokhod is beland nadat het 322 dagen op het maanoppervlak had doorgebracht en men niet in staat was om diens exacte locatie te ontrafelen.

De LRO zal verder ingezet worden om het maanoppervlak topografisch in kaart te brengen, onderzoek te verrichten aan de straling uit die ruimte die onze naaste buur bereikt en wat de omstandigheden zijn op de maanpoolgebieden, waar mogelijk materiaal te vinden is dat waterijs bevat. Ook moet de orbiter het oppervlak op een resolutie van een halve meter in beeld gaan brengen, wat het kiezen van een geschikte landingsplek voor astronauten die in de toekomst naar de maan zullen afreizen vergemakkelijkt. Aan boord van de Atlas-5 raket die het vaartuig in de ruimte zal brengen bevindt zich tevens de LCROSS, een kleine sonde die mee zal reizen met zijn grotere ‘broer’ en met een snelheid van zo’n negenduizend kilometer per uur in zal slaan op de zuidpool van de maan, en wel in de krater Shackleton. Het is één van de vele kraters op onze natuurlijke satelliet waarvan de bodem slechts zelden wordt beschenen door de zon.