Titan begint haar geheimen prijs te geven

Ammoniak kan de atmosfeer van de maan Titan hebben vormgegeven, zo leiden onderzoekers van de Universiteit van Arizona naar eigen zeggen af uit gegevens van de Amerikaans-Europese sonde Cassini-Huygens.

Volgens Jonathan Lunine leerde de sonde dat Titan grote hoeveelheden ammoniak en water heeft geaccumuleerd of verworven. Hij is er zeker van dat de instrumenten van de Amerikaanse Cassini een vloeibare laag van ammoniak en water onder het oppervlak van waterijs gaan vinden.

De radar stootte wellicht al op plaatsen waar bij uitbarstingen van extreem koude vulkanen een vloeibare smurrie van ammoniak en water aan de oppervlakte is gekomen. Het daarbij vrijgekomen ammoniakgas kan dan de bron zijn van moleculaire stikstof, het belangrijkste bestanddeel van de atmosfeer van Titan. Het is trouwens de enige maan in ons zonnestelsel die een dampkring heeft.

Overigens zijn volgens de Europese ruimtevaartorganisatie ESA, bouwer van de Huygens, wetenschappers dankzij een netwerk van radiotelescopen verrassend erin geslaagd toch metingen te krijgen van de wind toen de sonde op 14 januari in de atmosfeer van Titan afdaalde. Door een configuratieprobleem met een ontvanger op de Cassini, die als tussenstation diende tussen de Huygens en de vluchtleiding, gingen die waarnemingen verloren. Het Doppler Wind Experiment leerde aldus dat er vlakbij het oppervlak weinig wind is. Maar hoe hoger men in de atmosfeer van Titan gaat, hoe geleidelijk meer wind er is, tot op een hoogte van 60 km. Daarboven wordt de wind woester en kan er significante verticale windschering zijn.

Tijdens een recente scheervlucht van de Cassini langs Titan, fotografeerde het ruimtevaartuig anderzijds een reusachtige inslagkrater met een diameter van ruim 440 kilometer. Er kwamen daarbij allerlei vreemde details aan het licht. Het meest in het oog springend zijn enorme lineaire structuren die over de bodem van de krater lopen. Onderzoekers gaven deze parallelle lijnen de bijnaam “kattenkrabben”. Wellicht ontstonden deze bizarre fenomenen ten gevolge van wind zoals dit het geval is met zandduinen op aarde of op Mars. Maar het is ook mogelijk dat andere geologische processen hiervoor verantwoordelijk zijn, zo meldde de Volkssterrenwacht Mira in Grimbergen.


Op deze afbeelding zien we een enorme krater, gefotografeerd door Cassini op 15 februari 2005 tijdens de 3e Titan-flyby. Cassini deed de ontdekking met behulp van de radar van de sonde

Bron: NASA