Milieuschade bedreigt leven op aarde

De ecosystemen op aarde zijn in de afgelopen vijftig jaar meer aangetast dan in welke andere periode ook. Als er niet snel wordt ingegrepen, komt het leven op onze planeet ernstig in gevaar. Deze alarmerende boodschap komt van ruim 1300 wetenschappers uit 95 verschillende landen.

Woensdag presenteerden zij de rapportage ‘Millennium Ecosystem Assessment’. Aan het onderzoek hebben onder andere wetenschappelijke bureaus en ontwikkelingsorganisaties van onder meer de Verenigde Naties meegewerkt. Het is het grootste onderzoek dat ooit op dit gebied is uitgevoerd. De rapportage zal worden overhandigd aan verschillende overheden. De opstellers van de rapportage waarschuwen voor gevaarlijke klimaatveranderingen en de uitbraak van nieuwe ziekten, die het mogelijke gevolg zullen zijn van vervuiling door de mens, en een verwoestend effect kunnen hebben op al het leven op aarde.

Uit het rapport blijkt dat ongeveer zestig procent van alle ecosystemen op aarde momenteel vervuild dan wel overbelast is. Deze beschadigingen aan het milieu voltrekken zich niet alleen in een steeds sneller tempo, maar worden ook steeds ingrijpender. Zo is er sinds 1945 meer grond beschikbaar gesteld voor landbouw dan in de gehele achttiende en negentiende eeuw bij elkaar. Hiervoor hebben onder meer veel bossen het veld moeten ruimen, en ook is de loop van rivieren vaak kunstmatig aangepast.

De gevolgen van dit menselijk ingrijpen zijn dus nu al merkbaar, maar volgens de wetenschappers zullen de negatieve effecten op het milieu de komende vijftig jaar alleen nog maar ernstiger worden. Gedacht wordt bijvoorbeeld aan abrupte veranderingen, zoals het plotselinge ineenstorten van de Canadese kabeljauwvisserij in Newfoundland in 1992, na jarenlange overbevissing.

De experts vrezen voor een plotselinge uitbraak van ernstige ziekten. Door klimaatsveranderingen kunnen bijvoorbeeld de grote meren in Afrika zodanig opwarmen, dat er perfecte omstandigheden ontstaan voor een explosieve uitbraak van cholera. En doordat er stikstoffen uit kunstmest in de zeeën belanden, kunnen er zogenoemde ‘dead zones’ langs de kusten ontstaan doordat vissen te weinig zuurstof krijgen.

Met name de ontwikkelingslanden zullen volgens de wetenschappers ernstig worden bedreigd door de gevolgen van de aantasting van de ecosystemen. De armste bevolkingsgroepen op aarde zullen er het eerst aan onderdoor gaan.

De Verenigde Naties hebben zich tot doel gesteld om in 2015 grote vooruitgang te hebben geboekt op het gebied van armoedebestrijding en duurzame ontwikkeling, maar die plannen dreigen door deze milieuproblemen ernstig te worden ondermijnd, zo waarschuwden de experts. Secretaris-generaal Kofi Annan van de VN sprak in een eerste reactie op het rapport van een ‘alarmerende’ analyse, waaraan de internationale gemeenschap niet voorbij kan gaan.

In het wetenschappelijke rapport wordt gepleit voor snelle en drastische maatregelen om de dreigingen zoveel mogelijk in te perken. Gedacht wordt aan een betere samenwerking tussen overheden en bedrijfsleven, en ook moeten internationale afspraken voortaan beter worden nageleefd.

De beleidswijzigingen moeten rap worden doorgevoerd, aldus de wetenschappers, want alle seinen staan momenteel op rood. Tien tot dertig procent van alle zoogdieren, vogels en amfibieën zijn al met uitsterven bedreigd, en de toekomst van de komende generaties is ongewis.

Bron: BBC