Doorzoek oktober 2006

Bekijk de weersvooruitzichten op AstroVersum

Vanaf vandaag zijn de actueelste weersvooruitzichten op AstroVersum te vinden. Is het de moeite waard om vanavond je telescoop of verrekijker te pakken en verschillende hemellichamen waar te nemen? Krijgen we nog een paar ‘warme’ dagen of kunnen we volgende week al wat sneeuw verwachten? Bekijk snel de pagina via het bovenstaande menu of lees snel verder.

Deep Impact sonde gaat op reis naar komeet Boethin

De Deep Impact sonde gaat op reis naar een nieuwe komeet, genaamd Boethin. De sonde bezocht in juli 2005 de komeet Tempel in en hoopt in december 2008 aan te komen bij komeet Boethin. De nieuwe missie heet DIXI (Deep Impact eXtended Investigation). DIXI zal gebruik maken van een spectrometer en twee kleurencamera’s.

Hubble Space Telescope gered van ondergang

De Hubble Space Telescope krijgt nog een laatste en vierde opknapbeurt, zo maakte Michael Griffin van NASA vanmiddag bekend op een persconferentie die rechtstreeks op NASA TV was te volgen. Na maandenlang wikken en wegen gaf Griffin dan toch groen licht voor een servicemissie die in mei 2008 waarschijnlijk zal plaatsvinden.

Toch nog een onderhoudsmissie naar de Hubble?

Ruimtevaartorganisatie NASA beslist dinsdag 31 oktober of het een speciale onderhoudsmissie op de Hubble uitvoert. De ruimtetelescoop is dringend toe aan een beurt. Onder meer de gyroscopen en batterijen moeten worden gewisseld.

Versie 4 van RegiStax gelanceerd in Middelburg

Gisteren is de nieuwste versie van het populaire programma RegiStax gelanceerd op de Volksterrenwacht Philippus Lansbergen te Middelburg. Dit programma is ontwikkeld door Cor Berrevoets uit Arnemuiden en kan gebruikt worden voor het bewerken van filmmateriaal van hemellichamen. De lancering was live vanuit Middelburg in Norfolk (Engeland) door gebruikers te volgen.

Klok vannacht uur teruggegaan; wintertijd begonnen

In de nacht van zaterdag op zondag is de klok om 03.00 uur een uur teruggegaan. Daardoor is het ’s avonds een uur eerder donker en ’s ochtends een uur eerder licht. De overheid voerde de zomertijd in 1977 in om energie en geld te besparen. Door het verlengen van de dag in de lente is minder energie nodig voor bijvoorbeeld verlichting. Wintertijd bestaat feitelijk niet, omdat dit de oorspronkelijke tijd is.

Opwarming van de aarde kan 5,5 triljoen euro kosten

De opwarming van de aarde kan de wereldeconomie tot 5,5 triljoen euro kosten als regeringen wereldwijd de komende tien jaar geen radicale maatregelen nemen, zo waarschuwt een voormalig bestuurder van de Wereldbank. Dat meldt weekblad The Observer, dat zondag een deel van de resultaten publiceert.

Onbemand ruimteschip vastgekoppeld aan ISS

Een onbemand Russisch vrachtruimteschip heeft zich donderdag met succes aan het Internationaal Ruimtestation ISS vastgeklonken, zo was rechtstreeks op NASA TV te volgen. Van op de basis Bajkonoer in Kazachstan slingerde een Sojoez-draagraket maandagavond de Progress M-58 (Russische classificatie, 23P Amerikaanse classificatie) naar het ISS. Die koppelde donderdag om 16.29 uur Nederlandse tijd automatisch aan de Russische Zvezdamodule van het complex.

Hubble fotografeert V838 Monocerotis tweemaal

Er zijn door de Hubble Space Telescope twee nieuwe foto’s gemaakt van het bekende object V838 Monocerotis. De foto’s tonen de lichtecho van de ster V838 Monocerotis, die plotseling meer dan 600.000 keer zo helder dan onze zon is geworden. Het object staat naar schatting op een afstand van ruim 20.000 lichtjaren van de aarde.

Delta-raket lanceert sondes STEREO missie succesvol

Van op Cape Canaveral in Florida zijn vanochtend vroeg de twee sondes succesvol gelanceerd om de zon van twee kanten te bekijken. Op die manier proberen onderzoekers iets meer te weten te komen van de zogeheten coronal mass ejections, explosies aan het zonneoppervlak waarbij straling vrijkomt en geladen deeltjes worden gelanceerd.

Komeet SWAN met blote oog te zien aan sterrenhemel

De pasontdekte komeet SWAN is helder genoeg geworden, dat hij vanavond met het blote oog te zien is. De komeet is reeds een favoriet doel aan het worden voor fotografen van de noordelijke hemel. Komeet SWAN, toonde afgelopen week een helder blauw-groene coma en een indrukwekkende staart. Met een verrekijker is de komeet al duidelijk zichtbaar. Grijp dus nu je kans en lees snel verder voor een kaartje met de positie van de komeet op dit moment!

ESA maakt spectaculaire 3D-animatie van ‘Face on Mars’

De Mars Express van de Europese ruimtevaartorganisatie ESA kwam onlangs met een aantal fraaie beelden van het beroemde ‘Face on Mars’. De hoge resolutiebeelden die in stereo zijn genomen leverde de meest spectaculaire beelden op die ooit van de rode planeet zijn genomen. Deze beelden zijn nu door de ESA verweven in een spectaculaire 3D-animatie.

MESSENGER sonde vliegt langs planeet Venus

NASA’s MESSENGER ruimtesonde scheerde op 24 oktober langs planeet Venus. De afstand tussen de buurplaneet van de aarde en MESSENGER bedroeg op dat moment 2.990 kilometer. De ruimtesonde gebruikte de zwaartekracht van Venus om zijn snelheid te verhogen. De sonde is een lange tijd onderweg geweest om de fly-by uit te voeren.

WNF luidt noodklok over toekomst

Als de wereldbevolking doorgaat met consumeren zoals ze nu doet, zijn in 2050 twee aardbollen nodig om die consumptie bij te houden. Dat meldt het Wereld Natuur Fonds (WNF) dinsdag vanuit de Chinese hoofdstad Peking, waar het zijn Living Planet Rapport presenteert.

NASA Stereo mikt op driedimensionaal beeld zon

De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA stuurt woensdag twee sondes de ruimte in om de zon van twee kanten te bekijken. Op die manier proberen onderzoekers iets meer te weten te komen van de zogeheten coronal mass ejections, explosies aan het zonneoppervlak waarbij straling vrijkomt en geladen deeltjes worden gelanceerd.

Studenten onderzoeken planeetvorming in vallend vliegtuig

Studenten van de Universiteit Leiden en de Rijksuniversiteit Groningen onderzoeken deze week het ontstaan van planeten. Ze doen dat in gewichtloze omstandigheden, tijdens ESA’s wetenschappelijke paraboolvluchtencampagne boven de Golf van Biskaje. Het experiment is een samenwerking tussen de twee Nederlandse universiteiten en die van Glasgow en Braunsweig.

ESA’s Proba satelliet viert vijfjarig bestaan in de ruimte

Op 22 oktober 2001 werd Proba gelanceerd met als doel technologieën uit te proberen voor ESA’s General Support Technology Programme. Eenmaal in omloop maakte de proefsatelliet duidelijk dat hij met zijn unieke mogelijkheden en resultaten van grote wetenschappelijke betekenis kon zijn. Daarom werd zijn nominale levensduur verlengd en kreeg hij er een aardobservatiemissie bij.

Europa’s nieuwe MetOp weersatelliet bereikt polaire baan

Europa werkt al 28 jaar met de beroemde Meteosat weersatellieten in een geostationaire baan. Nu is daar de eerste van een gloednieuwe generatie meteorologische satellieten bijgekomen. MetOp is ontworpen om de atmosfeer vanuit een lage baan rond de aarde beter te kunnen bekijken en zo data te leveren voor nauwkeuriger weersverwachtingen en meer inzicht in de klimaatsverandering.

Tuinhuisje in brand door inslag meteoriet Duitsland

De nachtrust van een 77-jarige Duitser werd ruw verstoord toen zijn tuinhuisje in vuur en vlam kwam te staan door een meteorietinslag. Het tuinhuisje, in Troisdorf bij Bonn, vloog in brand toen een steen insloeg. De man lag in het huisje bij de volkstuin te slapen. Hij liep brandwonden op aan zijn handen en gezicht en moest in het ziekenhuis worden behandeld.

MetOp weersatelliet succesvol gelanceerd

ESA’s nieuwe weersatelliet MetOp is vanop het lanceerplatform in Baikonur succesvol gelanceerd. De MetOp missies zijn een aanvulling op Europa’s succesvolle Meteosat satellieten, die op 36.000 kilometer boven de aarde draaien in een geostationaire baan. De lancering stond gepland voor donderdag 17 oktober om 18:28 uur Nederlandse tijd.

Minder water op Zuidpool van de maan dan gedacht

Op de zuidelijke pool van de maan lijkt er minder water te zijn dan gedacht. Dat kan het project van de NASA om een permanente basis op het hemellichaam in te richten compliceren, aldus een studie die in het jongste nummer van het wetenschappelijke vakblad Nature is verschenen.

Botsing tussen M31 en M32 zorgde voor ontstaan stofring

Uit recente observaties van de Spitzer Space Telescope blijkt dat het Andromedastelsel, de grote broer van ons melkwegstelsel, ongeveer tweehonderd miljoen jaar geleden in botsing is gekomen met het satellietstelsel M32. In het centrum van M31 was op beelden van Spitzer een enorme stofring, die samen met een al eerder ontdekte stofring aan de buitenkant van het sterrenstelsel het bewijs voor een botsing van de twee stelsels.

Aardbeving Mauna Kea; lichte schade aan Keck observatorium

Op Hawaï heeft zich op zondag 15 oktober een aardbeving voorgedaan met een momentmagnitude van 6.5, op het eiland waar enkele belangrijke observatoriums zijn gevestigd. De 8-meter telescopen in het Gemini Observatory en het Subaru Observatory zijn niet beschadigd, maar het Keck observatorium op Mauna Kea zijn wel licht beschadigd.

Verschillende lanceringen Space Shuttle uitgesteld

Volgens een woordvoerder van de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA worden drie lanceringen in 2007 van de Space Shuttle uitgesteld. NASA is genoodzaakt om de lanceringen uit te stellen, omdat er dan meerdere aangepaste externe tanken geleverd kunnen worden. Toch heeft de ruimtevaartorganisatie het vertrouwen de bouw aan het ISS binnen vijf jaar voltooid kan worden.

Hubble maakt meest gedetailleerde foto van Antennestelsels

De Hubble Space Telescope heeft de meest gedetailleerde foto van twee botsende sterrenstelsels gemaakt. Op de afbeelding is de versmelting van de twee Antennestelsels in het sterrenbeeld Raaf te zien. Over ruim zes miljard jaar staat ons melkwegstelsel eveneens een versmelting met een sterrenstelsel te wachten; het Andromedastelsel (M31).

Spectaculaire foto MRO toont Terra Sirenum op Mars

Op een nieuwe, adembenemende kleurenfoto van het Martiaans oppervlak is de regio van Terra Sirenum te zien. De kleurenfoto toont geulen in een onbekende krater in de Terra Sirenum regio op Mars. Het beeld is een ‘crop’ van een grotere foto die werd gemaakt door de High Resolution Imaging Science Experiment (HiRISE) camera van NASA’s Mars Reconnaissance Orbiter op 3 oktober 2006.

Steven Hawking speelt in film over ontstaan universum

De Britse natuurkundige en wiskundige Stephen Hawking zal verschijnen in een driedimensionale film over het ontstaan van het universum. Dit meldde zondag het Britse blad The Sunday Times. Het is nog niet duidelijk wanneer de 3D-film gaat uitkomen, waar Hawking een belangrijke rol in zal gaan spelen.

Weersatelliet MetOp op schema voor lancering

ESA’s nieuwe weersatelliet MetOp ondergaat op de lanceerbasis Baikonoer in Kazachstan de laatste voorbereidingen. Een belangrijke nog te nemen stap is het transport van de raket – met bovenop de satelliet – naar het lanceerplatform. Dit transport staat gepland voor zaterdag, de lancering voor dinsdag 17 oktober om 18:28 uur Nederlandse tijd.

Exoplaneet Upsilon Andromeda B is wereld van vuur en ijs

Recent observaties van de Spitzer Space Telescope tonen aan dat op de exoplaneet Upsilon Andromeda B aan één kant altijd heet lava stroomt en aan de andere kant het oppervlak bedekt is met een dikke laag ijs. De exoplaneet draait om de ster Upsilon Andromeda in het sterrenbeeld Andromeda. De afstand tussen Upsilon Andromeda en de aarde bedraagt 40 lichtjaar.

Saturnus-ring recentelijk getroffen door een komeet?

Wetenschappers van de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA hebben een bijzondere eigenschap in de binnenste ring van gasplaneet Saturnus aangetroffen. Uit de ontdekking kunnen wetenschappers concluderen dat Saturnus’ D-ring recentelijk is getroffen door een komeet. Op beelden van de Cassini sonde zijn heldere ringbogen te zien met een onderlinge afstand van ruim 30 kilometer.

Storm op gasplaneet Jupiter groeit sterk

Uit waarnemingen van Hubble Space Telescope blijkt dat de ‘Kleine rode vlek’ op gasplaneet Jupiter sterk aan het groeien is. Op foto’s die werden genomen met de Advanced Camera for Surveys van Hubble zijn afzonderlijke wolkstructuren in de storm te zien, waardoor het mogelijk is om de snelheid van de wind in de Kleine rode vlek te bepalen.

Asteroïde naar Harry Mulisch vernoemd

Harry Mulisch heeft nu definitief en voor eeuwig de sterrenstatus bereikt. De asteroïde die sinds zijn ontdekking in 1971 bekend stond als nummer 10251, is nu vernoemd naar de auteur van onder meer ‘De ontdekking van de hemel’. Dat heeft zijn uitgeverij ‘De Bezige Bij’ laten weten.

8 november: Mercuriusovergang buiten Europa

Op 8 november aanstaande zal in onder andere de westkust van Noord-Amerika (inclusief het centrale en zuidelijke deel van Alaska), Hawaï, Nieuw Zeeland en de oostkust van Australië een Mercuriusovergang te zien zijn. In Australië en Nieuw Zeeland is de overgang in de morgen van 9 november te zien.

Yahoo doet poging om in contact te komen met aliens

Het Mexicaanse Teotihuacan, ooit een belangrijk godsdienstig centrum van de Zuid-Amerikaanse indianenbeschaving, wordt de lanceerplek van een digitale tijdscapsule. Vanaf een piramide in de historische stad wordt een boodschap voor buitenaardse intelligentie het heelal in gezonden.

Waarom heeft planeet Venus geen maan?

In de jaren ‘70 werd voor het eerst beweerd dat de maan is ontstaan uit een botsing tussen de aarde en een object te grootte van planeet Mars. De aarde werd verbrijzeld, en uit de brokstukken die overbleven vormde zich in de miljoenen jaren na de inslag de maan. Nu denken wetenschappers te weten waarom er geen maan om planeet Venus cirkelt.

Enorm sterrenstelsel slokt kleinere sterrenstelsels op

Een team sterrenkundigen onder leiding van de Leidse astronoom prof. George Miley heeft met de NASA/ESA Hubble ruimtetelescoop een van de grootste sterrenstelsels in beeld gebracht. De nieuwe Hubble-opnamen laten zien hoe dit sterrenstelsel tientallen kleinere sterrenstelsels opslokt. De bevindingen worden op 10 oktober gepubliceerd in ‘Astrophysical Journal Letters’.

Reviews telescopen en artikel maansverduistering

Nieuw op AstroVersum zijn drie reviews van telescopen (TS 102mm achromaat, Skywatcher 200mm Dobson en Celestron C80ED) en een artikel over de totale maansverduistering die op 3 maart 2007 in Europa en andere continenten op de wereld zal plaatsvinden. Lees snel verder voor meer informatie.

Opportunity maakt schitterende panorama’s van krater

De Amerikaanse Marsrover Opportunity heeft adembenemende panorama’s gemaakt van de Victoriakrater. Op 28 september jongstleden, toen de 952e sol (Martiaanse dag) begon. De Victoriakrater heeft een doorsnede van ruim 850 meter en is circa 60 meter diep. De krater wordt door wetenschappers op aarde ook wel ‘de Grand Canyon van Mars’ genoemd.

Volle maan vanavond 12 procent groter dan normaal

Wanneer je vanavond een blik op het zuidoosten werpt is de kans groot dat je de volle maan ziet schijnen (behalve als het weer niet meewerkt). Misschien valt het je op dat de maan groter is dan normaal. Dat klopt, want de maan staat vandaag in het perigeum, het punt in een baan rond de aarde dat het dichtst van het zwaartepunt van onze planeet is.

MRO maakt spectaculaire eerste kleurenfoto Marskrater

De Amerikaanse sonde Mars Reconnaissance Orbiter heeft de eerste kleurenfoto gemaakt van het Martiaans oppervlak. De Victoriakrater, waar de Marsrover Opportunity op dit moment verblijft, werd door de sonde gisteren onder de loep genomen en dat resulteerde in een enorm gedetailleerd beeld waarop zelfs Opportunity duidelijk te zien is.

Technici ontdekken klein gaatje in deur vrachtruimte Atlantis

De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA heeft bekendgemaakt dat een onbekend object een klein gat geslagen heeft in de radiator van een deur in de vrachtruimte van Space Shuttle Atlantis. Tijdens een grote inspectie aan het ruimteveer die deze week werd uitgevoerd in de hangar, ontdekte technici een klein gaatje met een diameter van 2,5 mm in Atlantis.

Oude sterren domineerden grote sterrenstelsels

Een team van astronomen van de Universiteit van Yale in de VS en van de Universiteit van Leiden heeft ontdekt dat ‘oude sterren’ in de jonge jaren van het universum talrijke grote sterrenstelsels domineerden. Dit laat de vraag rijzen waarom deze sterrenstelsels zo vroeg in de geschiedenis van het universum ‘volwassen’ zijn geworden, aldus een artikel in het blad Astrophysical Journal.

Hubble Space Telescope ziet donkere vlek op Uranus

De Hubble Space Telescope heeft op Uranus onlangs een donkere vlek waargenomen. In het verleden waren er al onbevestigde waarnemingen van donkere vlekken op Uranus, zoals met de Voyager-sonde in 1986, maar op 23 en 24 augustus werd met de ACS-camera van Hubble de eerste onmiskenbare foto gemaakt van de vlek.

Sterrenkundigen ontdekken extreem snelle planeten

Sterrenkundigen hebben in het centrum van de Melkweg een aantal nieuwe planeten ontdekt die zich anders gedragen dan alle tot dusver bekende planeten. Dat berichtte het Britse wetenschapsblad Nature woensdag. De hemellichamen draaien zo snel om hun ster dat hun omlooptijd korter is dan een dag. Die van de aarde bedraagt een jaar.

Richard Branson onthult nieuw ruimtevaartuig

De inmiddels bekende Amerikaan Richard Branson van het bedrijf Virgin Galactic heeft zijn ontwerpen voor het nieuwe vaartuig, dat in 2008 hoogstwaarschijnlijk een ruimtevlucht zal maken bekendgemaakt. Het bedrijf van Branson wil in de toekomst de commerciële exploitatie van het ruimtevaartuig gaat verzorgen. Passagiers betalen ongeveer 170.000 dollar (150.000 euro) voor een ruimtevlucht.

Anousheh Ansari landt veilig met Soyuz op aarde

De eerste vrouwelijke ruimtetoerist Anousheh Ansari is vrijdagochtend veilig geland op aarde met een Russische Soyuz-capsule. Dat deelde het vluchtleidingscentrum in Moskou mee. De kleine capsule, die donderdagavond was losgekoppeld van het ruimtestation ISS, landde vrijdagochtend in het noorden van Kazachstan.

Krachtigste telescoop op aarde in Australië of Zuid-Afrika

De krachtigste telescoop ter wereld komt mogelijk in Australië of Zuid-Afrika te staan. Dat maakte projectleider Richard Schilizzi donderdag bekend in het Nederlandse Dwingeloo. De plaatsing van de telescoop, die ruim 787 miljoen euro kost, is een project van zeventien landen. Het apparaat wordt naar verwachting vijftig keer gevoeliger dan de krachtigste radiotelescopen die nu beschikbaar zijn.

Marsrover Opportunity bereikt Victoriakrater op Mars

De Amerikaanse Marsrover Opportunity heeft de Victoriakrater op de Rode Planeet bereikt en heeft een adembenemende panoramische foto doorgestuurd, zo heeft de NASA bekendgemaakt. Na een reis van 21 maanden bereikte de onbemande jeep de Victoriakrater die ongeveer vijf keer groter is dan een stadion.