Op het congres van de Internationale Astronomische Unie (IAU) is gisteren bekendgemaakt dat het zonnestelsel vanaf nu twaalf planeten telt. Het zonnestelsel zal uit acht klassieke planeten bestaan die het systeem overheersen (Mercurius, Venus, Aarde, Mars, Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunus) en drie Pluto-achtige planeten, Ceres, Pluto en maan Charon en het onlangs ontdekte object 2003 UB313.
Naar verwachting zullen er binnenkort nog meer hemellichamen in ons zonnestelsel als planeet erkend worden. De planetoïde Sedna, de Transneptuniaanse objecten Orcus, Quaoar, Varuna en Ixion en de asteroïden Vesta, Pallas en Hygiea zijn de meest bekende kandidaten.
Volgens de huidige lesboeken draaien er negen planeten om de zon. Wetenschappers zijn het erover eens dat in ieder geval acht daarvan met zekerheid zo genoemd mogen worden. De vraag die astronomen echter al jaren verdeelt, is of Pluto een planeet is. Velen vinden dat het in 1930 ontdekte hemellichaam daarvoor eigenlijk te klein is. Maar uit het congres van de IAU blijkt dat Pluto wel degelijk een planeet is.
Van het woord ‘planeet’ bestaat geen heldere definitie. De gangbaarste uitleg is dat het een object is dat zelf geen licht uitzendt en om een ster draait. Dat geldt echter ook voor duizenden kometen en asteroïden. Daarom willen sommige wetenschappers een minimale omvang vastleggen. Anderen vinden dat ook de vorm en de wisselwerking met andere objecten in de omgeving moeten bepalen of iets een planeet is.
Ondanks de geringe omvang was de sterrenkundige gemeenschap tot vorig jaar graag bereid een oogje toe te knijpen ten gunste van Pluto, die inmiddels is ‘ingeburgerd’ als de verste planeet in ons zonnestelsel. Na de ontdekking van het nieuwe object 2003 UB313, groter dan Pluto en verder verwijderd van de zon, laaide de discussie over de definitie van het woord ‘planeet’ echter weer op.
Update: Inmiddels is een tegenvoorstel ingediend bij de IAU. Het tegenvoorstel luidt dat er maar 8 volwaardige planeten bestaan, dus Pluto wordt dan een ijsdwerg. Binnenkort zal de definitieve definitie bekendgemaakt worden door astronomen.
Artistieke impressie van het ‘vernieuwde’ zonnestelsel
Artistieke impressie van de drie ‘nieuwe’ planeten
Artistieke impressie van de overige objecten in ons zonnestelsel, de grotere planetoïden