Jacht geopend op aardachtige planeten

Bestaan ze eigenlijk in de rest van het heelal, planeten die net als de aarde uit rots bestaan? Vermoedelijk wel, maar geen mens heeft ze ooit gevonden. De Europese satelliet COROT, die 27 december wordt gelanceerd, moet de komende jaren starend naar de sterren antwoorden geven.

Twee Franse astronomen schreven op 6 oktober 1995 geschiedenis toen ze de eerste planeet buiten ons zonnestelsel vonden: een gasreus zoals Jupiter. Sindsdien zijn meer dan tweehonderd planeten ontdekt, maar niet een met een samenstelling of grootte zoals de aarde. De Frans-Europese satelliet COROT moet de komende twee jaar vooral gaan zoeken naar zulke rotsachtige planeten.

“Een nieuwe wereld gaat open”, voorspelt planetenonderzoeker Daphne Stam. Kennis over planeten is er alleen door het onderzoek van de acht die er in ons eigen zonnestelsel zijn.

De vondst van andere planeten buiten het zonnestelsel zou een “hele brede blik” geven, aldus de wetenschapper van het centrum voor ruimteonderzoek SRON. “Het is nu alsof we de hele mensheid bestuderen door alleen naar onze naaste familieleden te kijken. Dat geeft natuurlijk niet zo’n betrouwbaar beeld.”

De gasreuzen zijn nog niet rechtstreeks gezien, maar ontdekt door de kleine schommeling te meten die hun aantrekkingskracht veroorzaakt in hun moederster. COROT gaat nu het licht van tienduizenden sterren opnemen. Wetenschappers zoeken vervolgens naar momenten waarop het sterrenlicht wordt gedempt, het teken dat een planeet passeert.

Dat is zoeken naar een speld in een hooiberg, weet Stam. De planeet moet maar net voor de ster langs zweven op het moment dat Corot die in het vizier heeft.

Bovendien moet de telescoop het kleine “dipje” dat een voorbijtrekkende planeet geeft, te registreren zijn. Toch verwacht zij binnen een paar maanden al een mededeling dat de eerste rotsplaneet is gevonden.

Erg tastbaar worden de planeten door COROT nog niet, erkent de planetendeskundige. Foto’s kan de kunstmaan er niet van maken en op een afstand van vijftig tot tweehonderd lichtjaar van de aarde zijn de nog te ontdekken planeten onbereikbaar voor de mens.

Terwijl COROT nog op het lanceerplatform in Baikonoer (Kazachstan) staat, zijn Stam en collega’s echter al bezig met de voorbereidingen van nieuwe missies die wel beelden kunnen maken, zoals de satelliet Darwin van de Europese ruimtevaartorganisatie ESA.

Die missie staat gepland voor omstreeks 2020. “Veel meer dan een pixeltje zal het dan nog niet zijn”, aldus Stam. Genoeg echter om te kijken of er voorwaarden zijn voor leven en zo de “hele basisvraag” van mensen verder te beantwoorden: “Zijn er meer aardes?”.