Doorzoek oktober 2007

Vliegtuig op Mars inspireert Amerikaanse regering

Amerikaanse ingenieurs hebben al een langere tijd het idee om een vliegtuig uit te vouwen en deze te laten vliegen in de ijle atmosfeer van onze buurplaneet, de rode planeet Mars. Zij hebben nu een nieuwe potentiële klant voor het concept: de DARPA, ook wel de Pentagon’s Defense Advanced Research Projects Agency. DARPA begon eerder dit jaar aan een project dat moet leiden tot de ontwikkeling van een onbemand vliegtuig dat onder de meest extreme omstandigheden zogenaamde ‘hotspots’ en andere verschijnselen die natuurrampen kunnen veroorzaken moet gaan bestuderen. Volgens directeur Tony Tether van de organisatie wordt het plan binnenkort voorgesteld aan president George Bush.

Nieuw model voor geboorte van sterren

Onzichtbare magnetische veldlijnen die lijken op een DNA-molecuul dragen een steentje bij aan de geboorte van sterren, zo suggereert een nieuw model. Het model, dat is ontwikkeld door Antonio Chrysostomou van de Universiteit van Hertfordshire en zijn collega’s, toont aan dat het overvloedige materiaal en de overvloedige energie die een protoster in de beginfase van zijn leven bezit via spiraalvormige magnetisch veldlijnen weet te ontsnappen. Deze stellaire uittocht sleept genoeg impulsmoment met zich mee om de wolk van gas en stof waaruit sterren gevormd te laten doen instorten.

Zonnepaneel scheurt tijdens het uitklappen

Gisteren is bij de derde ruimtewandeling van de missie STS-120 een zonnepaneel beschadigd geraakt tijdens het uitklappen. De zonnepaneel werd van een P6 Truss van het ruimtestation ISS ingeklapt en verplaatst naar een ander deel.

Dinosauriërs niet uitgestorven door inslag meteoriet

Een reeks van monumentale vulkaansuitbarstingen in India heeft er waarschijnlijk voor gezorgd dat de dinosauriërs 65 miljoen jaar geleden uitgestorven zijn, niet de inslag van een meteoriet in de Golf van Mexico. De erupties, die de gigantische vulkaanvlakte ‘Deccan Traps’ vormden, zijn nu de voornaamste verdachte in de bekendste en aanhoudende paleontologische moord die ooit heeft plaatsgevonden, zo hebben wetenschappers verklaard die de afgelopen tijd precies vast hebben kunnen stellen wanneer deze catastrofale vulkaanuitbarstingen plaats hebben gevonden.

Kosmisch ballet vastgelegd door Hubble

Een nieuwe foto van NASA’s Hubble Space Telescope toont een paar van sterrenstelsels, bekend als Arp 87, die onder invloed van hun zwaartekracht om elkaar heen draaien en daardoor een kosmische dans lijken op te voeren. Het tweetal, dat bestaat uit de objecten NGC 3808 en NGC 3808A, maakt deel uit van een groep van bijna tweehonderd sterrenstelsels in het heelal die sterk vervormd zijn door de benadering van een ander sterrenstelsel. In deze sterrenstelsels worden er doorgaans meer sterren gevormd dan in andere stelsels, waardoor er reusachtige sterrijke clusters ontstaan van jonge sterren.

Pas ontdekt zwart gat verbreekt record

Astronomen hebben het meest zware zwarte gat ontdekt dat ooit is waargenomen, zo heeft de ruimtevaartorganisatie NASA vanmiddag bekend gemaakt. Twee weken geleden verbrak een massief zwart gat met een massa van zestien zonsmassa’s het record nog, maar het stellaire zwarte gat in het dwergsterrenstelsel IC 10 heeft dit record inmiddels alweer verpulverd. De nieuwe recordhouder heeft een massa die gelijk is aan 24 tot 33 zonsmassa’s en bevind zich op een afstand van 2,4 miljoen lichtjaar van onze planeet, in het sterrenbeeld Cassiopeia.

De tropische storm Noël vanuit de ruimte

Op deze foto van de Envisat is de tropische storm Noël te zien. De storm beweegt richting het westen over de Caribische Zee. Op het moment dat deze foto werd genomen, zorgde de depressie onweer. Noël gaat op deze foto op weg naar Haïti en het Dominicaanse Republiek, die de storm vanochtend bereikte.

NASA gaat onderzoek doen naar UFO-incident

De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA gaat binnenkort zijn archief nalopen, op zoek naar documenten die hopelijk meer duidelijk kunnen geven over een UFO-incident dat in 1965 plaatsvond in de Amerikaanse staat Pennsylvania. Er moest enkele weken geleden een hoorzitting in de rechterbank plaatsvinden in verband met de kwestie. De regering van de Verenigde Staten verzocht de ruimtevaartorganisatie enige tijd geleden om onderzoek te gaan doen naar een gebeurtenis die ongeveer veertig jaar geleden plaatsvond, waarbij een onbekend object aan de hemel te zien was en neerstortte in de bossen van Kecksburg, zo’n 65 kilometer ten zuidoosten van Pittsburgh.

Europa keert terug naar de wintertijd

In de nacht van zaterdag op zondag keert de hele Europese Unie terug naar de ‘echte’ tijd, de wintertijd. Om 3.00 uur gaan de klokken een uur achteruit. De wintertijd is de reële tijd, die overeenkomt met de stand van de zon. Er zijn in totaal zeventig landen in de wereld die de zomer- en wintertijd gebruiken, die vooral in Noord-Amerika, Noord-Azië en Europa te vinden zijn.

Honderden zwarte gaten ontdekt

Een internationaal team van astronomen heeft honderden zwarte gaten ontdekt. De ontdekking is het eerste concrete bewijs dat de meeste melkwegstelsels zwarte gaten produceren als ze zo’n drieëneenhalf miljard jaar oud zijn. Het heelal is ongeveer 13,7 miljard jaar geleden ontstaan. Het totale aantal zwarte gaten is door de recente ontdekking verdubbeld. Astronomen hopen dankzij deze ontdekking vragen te kunnen beantwoorden over de precieze evolutie van sterrenstelsels zoals onze Melkweg.

A-ring van Saturnus bestaat uit uiteengevallen maan

Uit observaties van de Amerikaanse ruimtesonde Cassini blijkt dat de buitenste ringen van Saturnus (A-ring) afkomstig zijn uit manen die uit elkaar zijn gevallen. Astronomen vermoedden al langere tijd dat de ring ontstaan is door de botsing van twee of meer hemellichamen.

Geen schade gevonden aan hitteschild Discovery

Gisteren is bij een inspectie aan het hitteschild van de Space Shuttle Discovery niets bijzonders gevonden. De inspectie met de robotarm, die lasers en een camera heeft, heeft bijna zes uur geduurd. “Niemand heeft iets tijdens de inspectie iets bijzonders gevonden”, aldus Rick Labrode, vluchtdirecteur.

Extra grote volle maan komende nacht

De volle maan die komende nacht te zien zal zijn, zal de grootste volle maan zijn van dit jaar. Het is geen illusie. Sommige volle manen zijn echt groter dan anderen. Waarom? De baan van de maan is in een ellipsvorm.

Geëxplodeerde komeet nu ‘groter dan Jupiter’ [update 3]

Amateur-astronomen in Japan, het Midden-Oosten en Europa melden dat de komeet 17P/Holmes is uitgebarsten. De komeet, die eerder een magnitude van +17 had, is 500.000 keer zo helder geworden in de afgelopen 24 uur en is nu met het blote oog aan de sterrenhemel te zien in het sterrenbeeld Perseus, zelfs vanuit de stad. Iets ten westen van de heldere ster Mirfak (Alpha Persei) in het oosten is een gele ‘ster’ te zien met een magnitude van ongeveer +2.0. Waarschijnlijk wordt de komeet de komende uren en dagen nog helderder, al lijkt het weer niet mee te willen werken.

China lanceert met succes eerste maansonde

China heeft woensdag met succes zijn eerste maansonde gelanceerd. Om 11.05 uur (Nederlandse tijd) vertrok een raket van het type Lange Mars 3 met aan boord de sonde Chang’e 1 vanaf lanceerbasis Xichang, meldde Chinese media. De verkenningsvlucht geldt als eerste stap van het ambitieuze maanprogramma. Het communistische regime wil over vijf jaar een onderzoeksvoertuig naar de maan sturen.

Sterrenstelsel ‘slurpt’ galactische buur leeg

In een verafgelegen sterrenstelsel vindt een diefstal van kosmische aandelen plaats, zo hebben astronomen ontdekt. Een team van astronomen heeft de laatste tijd met de Spitzer Space Telescope, een telescoop die waarnemingen doet in infrarood licht, de verjongingskuur van het sterrenstelsel 3C 326 North gevolgd, die tot stand komt door het stelen van grote hoeveelheden gas van een kleinere galactische buur. Het gas, dat een temperatuur heeft van ongeveer 730 graden Celsius, is voor een sterrenstelsel belangrijk om nieuwe sterren te vormen. Het massieve sterrenstelsel toont veel overeenkomsten met onze Melkweg.

Space Shuttle Discovery succesvol gelanceerd! [+VIDEO]

Vandaag om 17.38 uur vertrok Space Shuttle Discovery voor een twaalf dagen durende missie naar het internationale ruimtestation ISS. De missie, die door het leven gaat als STS-120, staat in het teken van het brengen naar en vastkoppelen aan het ruimtestation van de Module Harmony, ook wel Node 2, die moet fungeren als een soort verbinding tussen het complex en modules die in de toekomst aan het station gekoppeld zullen worden, waaronder de Europese module Columbus.
Laatste update: 17.50 uur

Bosbranden in Californië gefotografeerd door Envisat

Sinds het begin van deze week woeden er ernstige bosbranden in het zuiden van de Amerikaanse staat Californië. Met een sterke oostelijke wind is het bestrijden van deze bosbranden zeer moeilijk. Gouverneur Schwarzenegger van Californië heeft 1500 man van de Nationale Garde opgeroepen om de brandweer bij te staan bij de bestrijding van de bosbranden. Hij heeft in zeven districten de noodtoestand uitgeroepen.

Planeetvorming gaat gepaard met roetproductie

Een team van Leidse sterrenkundigen heeft aanwijzingen gevonden dat rond IRS48, een jonge ster vergelijkbaar met onze zon, een nieuwe planeet aan het ontstaan is. De vorming gaat gepaard met een opmerkelijke productie van ‘roet’. Astronoom Vincent Geers promoveert op 23 oktober aan de Leidse Sterrewacht op onderzoek naar deze zogenaamde polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK’s) in de ruimte.

Meer Aardachtige planeten in het heelal dan gedacht

Sinds de ontdekking van de eerste exoplaneten in 1995 is de zoektocht naar planeten die op de aarde lijken in een stroomversnelling geraakt, al tonen de meeste planeten die buiten ons zonnestelsel ontdekt zijn maar weinig overeenkomsten met onze planeet. Eén van de meest opzienbare ontdekkingen is de aanwezigheid van zogenaamde Hete Jupiters, gasplaneten die op een afstand van minder dan 1/10 van de afstand tussen de aarde en de zon (150 miljoen kilometer) staan van hun moederster. Hoewel deze planeten samen met andere gasplaneten het grootste deel vormen van de 212 exoplaneten die tot nu toe ontdekt zijn, hebben astronomen nog maar weinig Aardachtige planeten gevonden. Maar volgens onderzoekers van de Universiteit van Londen gaat daar verandering in komen.

Methaan ontdekt op ijsdwerg Quaoar

Uit onderzoek naar het nabij-infrarode spectrum van het Kuipergordelobject (50000) Quaoar met het Keck Observatory op het eiland Hawaï blijkt dat het oppervlak van de ijsdwerg verschillende kenmerken toont van kristalhelder waterijs, vast metaan en ethaan en andere koolwaterstoffen. Quaoar is het vijfde object in de Kuipergordel die deze stoffen blijkt te bezitten. De kleine hoeveelheden methaan en de grote hoeveelheden waterijs die op het oppervlak van de ijsdwerg te vinden zijn suggereren dat Quaoar een overgang is tussen de overvloed verkerende kleinere objecten in de Kuipergordel (KBO’s) en de paar grote KBO’s, zoals Pluto en Eris.

Stuwraketten Rosetta 42 seconden ontstoken

Donderdagavond, 18 oktober, om 18.06 uur werden de stuwrakketen van komeetjager Rosetta 42 seconden ontstoken om een tweede baancorrectie uit te voeren. Deze baancorrectie werd uitgevoerd voor een nadering met aarde, de tweede ‘swing-by’ van 2007.

Landing ISS-bemanning verloopt niet zonder problemen

De driekoppige bemanning van het internationale ruimtestation ISS is vanmiddag succesvol geland in Kazachstan, al verliep de afdaling naar het oppervlak niet helemaal vlekkeloos. De kosmonauten Fyodor Yurchikhin en Oleg Kotov en de Maleisische astronaut Sheikh Muszaphar Shukor, die plaatsmaken voor nieuwe mensen die het ruimtestation zullen bewonen, landden vanmiddag iets na half één met een Soyuz-capsule, die na een heftige afdaling landde in de steppen van Kazachstan en werd opgewacht door negen transporthelikopters van de Russische regering. De capsule week tijdens de afdaling maarliefst 347 kilometer van zijn koers af, waardoor alles niet vlekkeloos verliep.

De aarde vanuit de ruimte: geboorte van een ijsberg

In deze editie van ‘De aarde vanuit de ruimte’ de geboorte van een ijsberg die tussen september 2006 en oktober van dit jaar ontstond. Een animatie, die bestaat uit verschillende foto’s die zijn genomen door de Advanced Synthetic Aperture Radar (ASAR) van de Europese satelliet Envisat, toont het losbreken van een grote ijsberg van het eiland Pine Island Glacier in het westelijke deel van het continent Antartica. Met een spanwijdte van bijna 34 kilometer en een lengte van 20 kilometer zou de ijsberg de helft van de Britse provincie Greater London in beslag kunnen nemen.

Sterrenkijken met Starry Night op de iPhone

De ontwerpers van het beroemde planetariumprogramma Starry Night hebben aangekondigd dat er ook een versie voor de iPhone is. Het programma was al verkrijgbaar als widget voor de Mac OS X en was niet uit te top tien te krijgen. De iPhone is een combinatie van een iPod, mobiele telefoon en PDA van het Amerikaanse bedrijf Apple. In Europa wordt de iPhone eind 2007 verwacht.

Chinees-Europese sonde verbrandt in de atmosfeer

China heeft samen met de ESA een Chinees-Europese satelliet in de atmosfeer laten verbranden. Het gaat om de satelleliet Double Star TC-1 die in december 2003 werd gelanceerd. De Double Star heeft met een andere identieke sonde, Double Star TC-2, de magnetosfeer van de aarde onderzocht. Dit heeft de Europese ruimtevaartorganisatie ESA bekendgemaakt.

Luchtkwaliteit Europa te zien in Google Earth

De uitstoot en verspreiding van vervuilende stoffen en broeikasgassen in de atmosfeer is nu door iedereen te volgen met Google Earth. Het Nederlands ruimteonderzoeksinstituut SRON en het KNMI stellen de satellietbeelden van de ruimte-instrumenten SCIAMACHY en het Ozone Monitoring Instrument OMI beschikbaar via internet.

China’s opmars in de ruimte

Met plannen voor het deelnemen aan het project omtrend het internationale ruimtestation ISS en het lanceren van een ruimtesonde die naar de Maan gaat op 24 oktober aanstaande is China een concurrent geworden voor andere landen die de ruimte op dit moment domineren, de Verenigde Staten en Rusland. In het begin van dit jaar lieten de Chinezen al zien dat ze in staat waren om vanaf de grond een satelliet te vernietigen, maar ze willen meer dan dat. Zo gelooft de Chinese regering erin dat het communistische land het volgende decenium eerder mensen op de Maan zet dan de Verenigde Staten. De toekomst zal het uitwijzen.

ESA maakt kandidaatmissies bekend

Willen we meer weten over Europa’s mysterieuze zee en Titans evolutie of kunnen we beter onderzoek gaan doen naar het oppervlak van naderende asteroïden en de donkere materie en energie in het heelal? Deze en afgelopen middag heeft een committee van de European Space Agency (ESA) de kandidaatmissies bekendgemaakt op het Space Science Advisory Committee (SSAC) die mogelijk tussen 2015 en 2025 gaan plaatsvinden. Een oproep van de Europese ruimtevaartorganisatie voor wetenschappelijke thema’s leidde tot een bijzonder rijke verscheidenheid aan voorgestelde bestemmingen.

[Update] ‘GO’ voor lancering shuttle Discovery

Op dinsdag 23 oktober aanstaande vertrekt Space Shuttle Discovery voor een twaalf dagen durende missie naar het internationale ruimtestation ISS. De missie, die door het leven gaat als STS-120, staat in het teken van het brengen naar en vastkoppelen aan het ruimtestation van de Module Harmony, ook wel Node 2, die moet fungeren als een soort verbinding tussen het complex en modules die in de toekomst aan het station gekoppeld zullen worden, waaronder de Europese module Columbus. Om 17.38 uur Nederlandse tijd vertrekt het ruimteveer naar de ruimte.

Vulkanen op Mars kunnen nog steeds uitbarsten

Mars lijkt een kalme en verlaten planeet te zijn, maar dat is volgens wetenschappers de stilte voor de storm. Zij denken namelijk dat er momenteel iets gaande is onder het Martiaanse oppervlak. De grootste vulkaan van ons zonnestelsel, Olympus Mons, werd eerder als ‘uitgestorven’ verklaard, maar er bestaat een reële kans dat de 24 kilometer hoge supervulkaan tot uitbarsting gaat komen. Een recentelijk uitgevoerd onderzoek naar vulkanen op het Amerikaanse eiland Hawaï in combinatie met met foto’s van onze buurplaneet Mars wijzen erop dat de drie grootste vulkanen op Mars niet uitgestorven zijn, maar alleen slapen.

Kosmologie kan mogelijk helemaal overnieuw beginnen

Vele amateur-astronomen hebben samen mogelijk een diepgaande uitdaging naar de huidige kosmologische theorieën geposeerd: het universum is scheef. Professionele astronomen hebben de afgelopen weken via vele bekende websites hulp gevraagd aan mensen om mee te helpen aan het project Galaxy Zoo, waarbij men een bijdrage kan leveren aan het in kaart brengen van de gehele sterrenhemel. Kosmologen zijn aangenaam verrast en zitten nu met de handen in het haar.

Missie Opportunity en Spirit voor vijfde keer verlengd

De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA heeft de missie van de Marsrovers Opportunity en de Spirit voor de vijfde keer verlengd. Het vandaag genomen besluit kan de twee Marsrovers tot 2009 actief houden. Sinds begin 2004 rijden de twee Amerikaanse karretjes rond op de rode planeet Mars, maar zelfs enkele heftige stormen die woedden op onze buurplaneet en defecten aan de rovers konden Opportunity en Spirit niet stoppen.

De aarde uit de ruimte: het Bovenmeer

In deze editie van ‘De aarde vanuit de ruimte’ de oranje herfstkleuren in de bebosde gebieden in de omgeving van het Bovenmeer (midden). Het Bovenmeer is één van de vijf grootste meren in het ‘hart’ van het oostelijke deel van Noord-Amerika.

Raadsel van Iapetus mogelijk opgelost

De kleurverschillen op de Saturnusmaan Iapetus zijn ontstaan door verplaatsing van water op de maan. Dit is de conclusie nadat de Cassini-sonde nieuwe informatie heeft verkregen van Iapetus. Al jaren werd er afgevraagd hoe Iapetus aan twee duidelijke kleursverschillen kwam. Volgens de nieuwe gegevens draait Iapetus niet om zijn eigen as en heeft altijd met dezelfde kant naar voren gestaan. Deze voorkant is heel donker van kleur en de achterkant licht van kleur, zonder dat er een kleurovergang te zien is.

Weerbericht: morgen motregen op Titan

Astronomen hebben met de Keck-telescoop op Hawaii en ESO’s Very Large Telescope in Chili motregen ontdekt op de Saturnusmaan Titan. Het gaat om druppels methaan, dat op Titan vloeibaar is vanwege de extreem lage oppervlaktetemperatuur van -183 graden Celsius. Titan is de grootste maan van ringenplaneet Saturnus en volgens wetenschappers lijkt de door een atmosfeer omgeven maan erg op onze planeet net na zijn geboorte.

Radiotelescoop in Dwingeloo is een topmonument

De radiotelescoop in Dwingeloo staat op de lijst van 100 topmonumenten uit de ‘Wederopbouwperiode 1940-1958’. Dit is een belangrijke stap voor de Stichting CAMRAS, de stichting die de radio-telescoop in Dwingeloo nieuw leven inblaast. Onder het motto ‘gebruik is de beste wijze van behoud en beheer’ werkt de stichting CAMRAS aan het herstel van de telescoop om deze vervolgens beschikbaar te stellen voor onderwijs, publiek, amateurastronomen en radiozendamateurs.

De aarde uit de ruimte: de Middellandse Zee

In deze editie van ‘De aarde uit de ruimte’ de temperatuurverschillen in de Middellandse Zee. De onderstaande foto is genomen door Envisat’s AATSR (Advanced Along Track Scanning Radiometer) die temperaturen meette in het zuiden van de Middellandse Zee en het noorderlijk deel van Libie.

Wormgaten creëren is mogelijk

Een team van wiskundigen, die eerst de wiskunde achter de zogenaamde ‘onzichtbaarheidsmantel’ creëerden, heeft bekend gemaakt dat dezelfde technologie gebruikt kan worden voor het maken van een ‘elektromagnetisch wormgat’. Allan Greenleaf, professor van wiskunde aan de Universiteit van Rochester, Verenigd Koninkrijk, en zijn collega’s hebben een variatie bedacht op het onzichtbaar maken van bepaalde materie.

Scherpste beelden van Pluto sinds dertig jaar

Gisteren hebben astronomen nieuwe beelden van Pluto vrijgegeven die de scherpste ooit zijn. Pluto, die dertig jaar een planeet was, degradeerde vorig jaar tot dwergplaneet door een beslissing van de Internationale Astronomische Unie. Pluto bevindt zich zo ver van de aarde dat er nog maar weinig duidelijke foto’s van de dwergplaneet zijn gemaakt.

De aarde vanuit de ruimte: ijsvrije Foxe Basin

Afgelopen twee weken verscheen de wekelijkse rubriek ‘De aarde vanuit de ruimte’ niet, omdat ik geen tijd had om deze te schrijven. Daarom deze week drie dagen achter elkaar een editie. In deze editie de ijsvrije Foxe Basin, die zich bevindt aan de Atlantische Oceaan.

Baan Maan vervormd door Jupiter en Venus?

Wisselwerkingen tussen de zwaartekracht van onze natuurlijke satelliet en de planeten Venus en Jupiter kunnen mogelijk de oorzaak zijn van het kantelen van de baan van de Maan ten opzichte van de baan van de aarde om de zon, zo suggereert een nieuw computermodel. Wetenschappers denken dat onze enige natuurlijke satelliet ontstond toen een object ter grootte van planeet Mars in botsing met de aarde, zo’n 4,5 miljard jaar geleden. De gekantelde baan van onze naaste buur zou vele jaren geleden – en nu nog steeds – onder de invloed gestaan hebben van de aantrekkingskracht van de twee planeten, zo verklaarde Matija Cuk, astronoom aan de Universiteit van Columbia in Canada.

Onbekende molecuul in atmosfeer Venus en Mars

De ontdekking van een tot nu toe onbekende absorptie door een isotoop van koolstofdioxyde (CO2) in de atmosfeer van Venus en Mars, werd deze week aangekondigd op de vergadering van de Afdeling Planetaire Wetenschappen van de Amerikaanse Vereniging van Sterrenkunde in Orlando, Florida. Deze onlangs waargenomen absorptie zou een belangrijke rol kunnen spelen in het broeikaseffect op Venus. Bovendien zou zij het zoeken naar zogeheten ‘biotracers’ op Mars kunnen belemmeren, aangezien zij zich bevindt in een spectraal gebied waar ook absorpties van organische moleculen kunnen worden waargenomen.

Sterrenkundige verklaart vreemde baan Sirius

Sirius A, de helderste ster aan de nachtelijke hemel, vormt samen met het kleine zwakke sterretje Sirius B een dubbelster. De zwaartekracht zorgt ervoor dat ze in een baan rond elkaar draaien. Tot voor kort was het sterrenkundigen een raadsel waarom de baan van Sirius de vorm heeft van een afgeplatte ellips. De getijdewerking – die bij het aarde-maan- systeem zorgt voor eb en vloed – zou gezorgd moeten hebben dat de baan van Sirius A en B cirkelvormig is.

Grootste radiotelescoop start met zoektocht

De eerste radiotelescoop die speciaal ontwikkeld is voor de zoektocht naar buitenaardse beschavingen in het universum is vanaf vandaag in gebruik genomen. Een klein deel van de Allen Telescope Array, die is gebouwd in de Amerikaanse staat Californië, is afgelopen nacht in werking gesteld om te zoeken naar buitenaardse radiosignalen met behulp van 42 radioantennes. Wanneer het project afgerond wordt bevat het terrein in totaal 350 radioantennes, die ieder een doorsnede van ongeveer zes meter hebben. Naar dit moment hebben wetenschappers een lange tijd uitgekeken, omdat er tot nu toe alleen gewerkt werd met radiotelescopen met verouderde instrumenten.

Kunnen spiegels de aarde redden?

Het weerkaatsen van zonlicht met behulp van vele spiegels in de ruimte is de beste manier om een asteroïde die op ramkoers met de aarde ligt niet te laten inslaan op onze planeet, zo blijkt uit een nieuwe studie. Deze methode met spiegels heeft twee andere voor de hand liggende opties verslagen, respectievelijk het opblazen van de naderende asteroïde met behulp van een nucleaire bom en het ‘verplaatsen’ van de ruimterots met behulp van een zogenaamde ‘ruimtetractor’. Wetenschappers hebben daarnaast acht andere manieren gevonden om een gevaarlijke asteroïde tegen te houden, die ter gelegenheid van de vijftigste verjaardag van de ruimtevaart zijn bedacht.

Groningse bacteriën de ruimte in

Een groot aantal bacteriën gaat woensdag met een Sojoez-capsule het heelal in. Het gaat om een experiment van het Groningse bedrijf Bioclear dat in de ruimte een nieuw type biologisch luchtfilter wil testen. In 2003 mislukte het experiment omdat de spaceshuttle die de Groningse proef aan boord had, de Colombia, op de terugweg verongelukte.

Japanse ruimtesondes in baan om maan

De twee satellieten die Japan op 14 september heeft gelanceerd naar de maan, de Kaguya sonde en twee kleinere satellieten, zijn afgelopen vrijdag in een baan om de maan gebracht. De twee ruimtesondes moeten gegevens gaan verzamelen voor onderzoek naar de herkomst en ontwikkeling van de maan.

Orionnevel staat dichterbij dan gedacht

De o zo beroemde Orionnevel (M42) staat veel dichterbij de aarde dan aanvankelijk werd verondersteld. Uit een recentelijk uitgevoerd onderzoek blijkt dat de broedplaats voor nieuwe sterren niet op een afstand van 1565 lichtjaren maar op een afstand van 1270 lichtjaren van onze planeet staat. Ook hebben astronomen aangetoond dat alle sterren in de bekende nevel twee keer zo oud zijn als werd gedacht. De nieuwe metingen werden gedaan met de Very Long Baseline Array (VLBA) van de Amerikaanse National Science Foundation en kunnen essentieel zijn voor de nog komende onderzoeken naar objecten in het heelal.

Wetenschapper ontwikkelt ‘superbacterie’

De omstreden wetenschapper Craig Venter uit de Verenigde Staten zegt dat hij een kunstmatige levensvorm heeft ontwikkeld dat hij begroet als een potentiële remedie tegen ziekte en het broeikaseffect. Gisteren (zaterdag) verklaarde Venter tegenover de Britse krant The Guardian dat hij een synthetisch chromosoom heeft gebouwd met behulp van chemische stoffen in een laboratorium en dat hij zijn precieze ontdekking binnen enkele weken wereldkundig zal maken. Volgens Venter is de bacterie onder andere in staat om nieuwe energiebronnen te ontwikkelen die het broeikaseffect tegen kunnen gaan. “De ontdekking is een belangrijke stap in de geschiedenis van de mensheid.”

Moeder Natuur verraadt bestaan klein dwergstelsel op grote afstand

Een team astronomen van de universiteit in Santa Barbara in de Amerikaanse staat Californië hebben het kleinste sterrenstelsel op een grote afstand ooit ontdekt. De unieke vondst betreft een klein dwergstelsel dat ruim honderd keer zo klein is als onze Melkweg en die zich op een afstand van meer dan zes miljard lichtjaar bevindt. Het stelsel is het kleinste object dat ooit op zo’n enorme afstand is waargenomen en is gedectecteerd met de hulpende hand van Moeder Natuur.

Ruimtevaart viert 50ste verjaardag

Vijftig jaar geleden om om 21:28 uur en 34 seconden Nederlandse tijd werd ’s werelds eerste kunstmaan, de Spoetnik, de ruimte in gelanceerd. Dit was het begin van de ruimtewedloop tussen de Verenigde Staten en de toenmalige Sovjet-Unie. Vanaf komend weekend start de wekelijke rubriek “50 jaar ruimtevaart”, waarin we dieper in zullen gaan op de missies die de afgelopen vijftig jaar hebben plaatsgevonden en die gaan plaatsvinden.

Winkelen in de ruimte met quid

Als het aan enkele Britse wetenschappers ligt kunnen we over enkele jaren met een nieuwe munteenheid betalen, die speciaal gemaakt wordt voor gebruik in het universum. Dat vinden Britse wetenschappers, die het plan aanbieden aan de Bank of England. De nieuwe munt moet quid gaan heten, voor quasi-universele intergalactische denominatie, zo maakte George Fraser van de Universiteit van Leicester in het Verenigd Koninkrijk vandaag (donderdag 4 oktober 2007). Wetenschappers willen dat deze munteenheid in gebruik wordt genomen in verband met de plannen voor ruimtetoerisme in de toekomst.

Ozongat is kleiner geworden in 2006

Het ozongat boven Antarctica is zo’n 30 procent kleiner dan de recordgrootte van vorig jaar. Volgens metingen van de ESA-satelliet Envisat was het ozontekort 27,7 miljoen ton. Vorig jaar was er nog een gat van 40 miljoen ton. Het KNMI heeft dat op zijn website gemeld. Het ozontekort wordt bepaald uit berekeningen van de oppervlakte en de diepte van het ozongat.

Alweer exploderende vuurbol gezien

De waarnemingen van exploderende vuurbollen aan de hemel lijken maar niet op te houden, want opnieuw hebben mensen een superbolide gerapporteerd die een luide knal veroorzaakte. Inwoners van de Amerikaanse staten Minnesota en Iowa zagen woensdagmiddag een helder object aan de hemel scheren na twee uur in de middag. Honderden ongeruste mensen uit Edina, Maple Grove en andere voorsteden belden naar de lokale autoriteiten nadat ze het bijzondere fenomeen hadden gezien. Volgens hen vloog het object van het noordoostelijke naar het zuidwestelijke deel van de hemel. In het zuidwesten van Minnesota hoorden mensen een luide knal.

Kopie van de zon ontdekt

Astronomen hebben een ster ontdekt die exact hetzelfde is als onze zon. De onderzoekers, die de ster ontdekten met de 2,7-meter telescoop van het McDonald Observatory in de Amerikaanse staat Texas, zeggen het waarschijnlijk is dat er één of meer bewoonbare planeten in het planetaire stelsel van de ster kunnen huisvesten. De ster, die bekend is als HIP 56948, bevindt zich op meer dan tweehonderd lichtjaar van onze planeet. Zijn grootte, massa, temperatuur en chemische opbouw zijn allemaal exact hetzelfde als die van de zon. Opvallend is dat de astronomen geen één verschil konden vinden tussen onze ster en HIP 56948, behalve de leeftijd.

Tweede aarde in wording ontdekt

Astronomen hebben bewijs gevonden voor het bestaan van een protoplanetair stelsel waar een tweede aarde kan ontstaan, op een afstand van 424 lichtjaar van ons zonnestelsel. Met behulp van NASA’s Spitzer Space Telescopen ontdekten de astronomen een reusachtige gordel van verwarmd stof rond een jonge ster, HD 113766, die iets groter is dan onze zon. De gordel van stof, waaruit volgens wetenschappers planeten gaan ontstaan, bevindt zich in het middenste leefbare deel van het protoplanetaire stelsel, waar de temperaturen optimaal zijn voor het ontstaan van vloeibaar water. Wetenschappers denken dat er in deze gordel een wereld gaat ontstaan die groter is dan Mars en veel gaat lijken op onze planeet.

Nieuwe foto van Hubble: NGC 3603

Duizenden fonkelende jonge sterren zijn genesteld in de reusachtige nevel NGC 3603. Deze stellaire ‘juwelendoos’ is een van de meest massieve sterrenhopen in het melkwegstelsel waar continu nieuwe sterren worden gevormd. Een nieuwe prachtige foto van NASA’s Hubble Space Telescope laat deze sterrenhoop zien die is omgeven door stof en gas. Op de foto van de cluster, die zich bevindt in de spiraalarm ‘Carina’ van ons sterrenstelsel, zijn niet alleen jonge sterren te zien, maar ook sterren die bij het ontstaan van de cluster geboren werden.

Zesde ruimtetoerist wordt zoon van astronaut

De zesde ruimtetoerist wordt Richard Garriott, dit heeft het bedrijf Space Adventures bekend gemaakt. De zesde ruimtetoerist is de zoon van een voormalig astronaut, Owen Garriott, die ook een ruimtevlucht gaat maken. Richard is momenteel al bezig met de voorbereidingen om in oktober naar het internationale ruimtestation ISS te vliegen.

Europese weersatelliet Metop-A doet het goed

De nieuwe generatie weersatelliet die vorig jaar oktober met een Sojoez-raket werd gelanceerd doet het goed. De polaire weersatelliet Metop-A heeft de weersvoorspellingen momenteel zo goed verbeterd dat de sonde ook binnenkort mee gaat helpen aan onderzoek naar milieuveranderingen. Dit hebben experts bekendgemaakt op een congres in Amsterdam.

India wil minstens zestig missies gaan lanceren

Het land India heeft een doel om tot 2013 minstens zestig ruimtemissies te lanceren. Onder dit doel vallen ook lanceringen die missies naar de maan en de rode planeet Mars betreffen. Dit heeft een minister bekendgemaakt naar aanleiding van een internationale conferentie over ruimtevaart.

China bouwt aan vierde lanceerbasis

Momenteel is China bezig aan een vierde lanceerbasis die het ambitieuze ruimteplan moet gaan waarmaken. De nieuwe lanceerbasis van China komt op het zuidelijke eiland Hainan in Wenchang. De nieuwe lanceerplek bevindt zich dichter bij de evenaar dan de huidige drie basissen. Dit moet voor een langere levensduur van satellieten en de capaciteit van draagraketten gaan zorgen.

Prachtige nieuwe opname van de aarde

Niet alleen de vele onbekende werelden in het heelal zijn prachtig, maar ook de aarde zelf. Op een nieuwe foto, die op 29 september jongstleden genomen werd door de Selenological and Engineering Explorer van de Japan Aerospace Exploration Agency (JAXA) staat onze planeet in het ‘eerste kwartier’. Eigenlijk is de foto geen echte foto, het is namelijk één van de vele frames uit een filmpje dat werd opgenomen van onze blauwe planeet. Het is lang geleden dat er zo’n gedetailleerde opname van de aarde werd gemaakt. De afstand tussen de ruimtesonde Selene, die op 14 september 2007 werd gelanceerd, en de aarde bedroeg toen zo’n 110.000 kilometer.