Mars Exploration Rover Spirit 3 jaar op planeet Mars

De Mars Exploration Rover Spirit bevindt zich vandaag precies drie jaar op buurplaneet Mars. Eerder werd aangenomen dat Spirit en zijn ‘broertje’ Opportunity drie maanden zouden functioneren na de aankomst van de twee op 3 en 25 januari in de Martiaanse krater Gusev en het in het verleden met heetwaterbronnen bezaaide gebied Terra Meridiani. Over iets minder dan drie weken bevindt Opportunity zich eveneens drie jaar op het Martiaanse oppervlak.

In het jaar 1997 landde het Amerikaanse ruimtevaartuig Mars Pathfinder op de buurplaneet van de aarde, Mars. De belangrijkste taak van Mars Pathfinder was om het robotwagentje Sojourner veilig op het oppervlak van de Rode Planeet te brengen. Bij de landing van het ruimtevaartuig waren remraketten nodig voor het voldoende afremmen.


Het robot-wagentje Sojourner op Mars

Direct na de landing van Pathfinder, moesten er metingen van de ijle atmosfeer doorgestuurd worden naar onze planeet. Deze metingen werden overigens tijdens de landing gedaan. Mars Pathfinder moest dienen als lander, een meetstation en voor een ondersteuning van Sojourner tijdens het verzenden van data en foto’s naar de aarde. In een paar maanden werd er onderzoek gedaan naar de eigenschappen van onder andere stenen, rotsen en stof op het oppervlak van de planeet.

Na een tijd van successen werd de communicatie tussen Mars Pathfinder en NASA, door een nog onbekende reden, verbroken. Ook al was de missie grotendeels geslaagd, kwam dit als een klap aan bij de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie.

Voor NASA was het tijd voor een nieuwe missie naar onze buurplaneet. In het jaar 1998 werden de eerste plannen gemaakt voor de missie van twee Mars Exploration Rovers. Er verstreken tientallen maanden tot er meer bekend werd gemaakt over het uiterlijk en de functies van de (toekomstige) rovers. Beiden hebben een gewicht van 180 kilogram en rijden op zes wielen die onafhankelijk van elkaar draaien en bewegen. De MER’s zijn ook allebei uitgerust met een aantal camera’s, waarmee in alle mogelijke golflengtes het oppervlak van Mars bekeken kan worden, een microscoop en een aantal spectrameters. Met zonnepanelen vangen de MER’s hun energie op.

Na vijf jaar werd dan eindelijk de eerste Mars Exploration Rover gelanceerd. Op 10 juni 2003 werd rover Spirit succesvol in de ruimte gebracht en begon de ruim een half jaar durende reis naar de Rode Planeet. Op 3 januari 2004 maakte Spirit in de krater Gusev een geslaagde landing met behulp van een airbag en een aantal parachutes.

Ongeveer drie weken na de lancering van Spirit, werd op 28 juni 2003 zijn ‘broertje’ Opportunity gelanceerd vanuit de Amerikaanse staat Florida. Op 25 januari 2004 maakte deze rover eveneens een geslaagde landing op het Martiaanse oppervlak. Mars Exploration Rover Opportunity landde in het gebied Terra Meridiani, dat mogelijk in het verleden bezaaid was met enkele heetwaterbronnen.

De Mars Exploration Rover missie is een ongekend succes. Aangenomen werd dat Spirit en Opportunity 3 maanden konden functioneren, maar ondanks wat tegenslagen, onderzoeken ze planeet Mars na twee jaar nog steeds. Enkele stormen die op zijn getreden tijdens de missie, hebben ervoor gezorgd dat het zand op de zonnepanelen van de MER’s is verwijderd. Spirit en Opportunity vangen hierdoor nog steeds zonnestralen op.

Naast het feit dat Marsrover Spirit zich al 2 aardse jaren op Mars bevindt, rijdt de rover ook al een vol Martiaans jaar op de planeet rond. Op Mars duurt een jaar 687 dagen, en Spirit heeft dit aantal dagen al ruimschoots overschreden. Doordat Spirit alle seizoenen van Mars al heeft meegemaakt tijdens zijn missie, hebben wetenschappers op aarde een goed beeld van het verloop van de seizoenen op de buurplaneet. Het inzicht op de seizoenen op de planeet is uiterst belangrijk voor toekomstige verkenningen van de rode planeet.


Artistieke impressie van de Marsrover Spirit

De rovers hebben in 3 jaar tijd al verschillende spectaculaire ontdekkingen gedaan. Spirit heeft in de rotsen in de Gusev krater sporen van water aangetroffen, water moet aanwezig geweest zijn bij de vorming van deze rotsen. De rotsen in deze krater zijn overwegend vulkanisch van oorsprong, zo blijkt uit analyses van de rover.

De Marsrover Opportunity heeft nóg spectaculairdere ontdekkingen gedaan. De krater waarin de rover landde, was vroeger de kust van een meer of zee. Hoeveel water er is geweest is nog niet geheel duidelijk, maar er zijn sporen aangetroffen dat een meer of zee langzaam opdroogde wat al iets zegt dat het in elk geval niet heel weinig is geweest. De rotsen die Opportunity aantrof zijn in dit water gevormd. De Marsrover heeft tevens kleine bolletjes hematiet aangetroffen. Water bestaat voor een deel uit deze bolletjes.

In oktober 2005 heeft de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA de missies van de Marsrovers nogmaals met achttien maanden verlengd. “NASA heeft deze beslissing genomen, omdat de instrumenten van beiden rovers nog in uitstekende staat verkeren. Daarom wordt de missie verlengd tot september 2006 om hiervan nog te kunnen profiteren”, aldus topfunctionaris Ghassem Asrar van de ruimtevaartorganisatie.

Ondanks dat de twee Marsrovers zich al 3 jaar bevinden op het oppervlak van Mars, zullen ze het record van de Marsverkenner Viking 2 waarschijnlijk nooit verbreken. Viking 2 bleef namelijk 4,5 aardse jaren functioneren.

De Mars Exploration Rovers Spirit en Opportunity hebben tot nu toe al vele kilometers afgelegd op het Martiaanse oppervlak en stuurden in 3 jaar tijd meer dan 240.000 foto’s naar de aarde. Hopelijk worden er in de komende maanden of jaren nog veel foto’s naar onze planeet gestuurd en staan ons de komende tijd nog meer spectaculaire ontdekkingen te wachten van de twee Marsrovers.