Drieling quasars ontdekt door ESO

Astronomen hebben voor het eerst een “drieling” van quasars ontdekt, dat meldt de Europese Zuidelijke Sterrenwacht ESO. Dit merkwaardig dicht bij elkaar vertoevend trio van zwarte gaten bevindt zich met 10,5 miljard lichtjaar, in de buurt van het sterrenbeeld Maagd, relatief dichtbij.

Quasars zijn extreem zeldzame objecten, aldus George Djorgovski van het California Institute of Technology (Caltech) waarvan onderzoekers samenwerkten met collega’s van de Ecole Polytechnique Fédérale de Lausanne. Het zijn bijzonder heldere objecten diep in de kosmos, die naar men aanneemt worden gevoed door een zwart gat. Door zijn enorme gravitatie slokt dit het naburige interstellair stof op. Een enkele quasar, die minder groot is dan ons hele zonnestelsel, kan helderder zijn dan een heel sterrenstelsel met honderden miljarden sterren, zegt de ESO die telescopen uitbaat in Zuid-Amerika.

Twee quasars dicht bij elkaar vinden, als zij lukraak zijn vespreid in het universum, is al heel onwaarschijnlijk. Dat de VLT-telescoop van de ESO in Chili en de Keck op Hawaï er drie vond is onuitgegeven, beklemtoont Djorgovski.

Nadat de Nederlands-Amerikaanse astronoom Maarten Schmidt in 1963 de eerste quasar (“quasi stellar sources”) ontdekte, zijn er nu zowat 100.000 stuks bekend. Enkele tientallen daarvan vormen een duo, maar nooit is een drieling gevonden. Tussen de drie objecten is er slechts een afstand van 100.000 tot 150.000 lichtjaar, wat ongeveer de omvang is van onze melkweg.

Voordat Djorgovski en zijn team de vondst bekendmaakten, moesten en konden de vorsers eerst aantonen dat het niet om een zwaartekrachtlens, alias een kosmisch fata morgana, ging. Dit houdt in dat een massief object licht van daarachter gelegen objecten kan ombuigen waardoor die meerdere keren te zien zijn. Dat het trio zich zo relatief dichtbij bevindt, is misschien te verklaren door een drievoudige botsing van sterrenstelsels toen het heelal nog jong was en de sterrenstelsels opeengeperst zaten in een “kleine ruimte”.

Bron: Belga