Hubble vindt gasarme stelsels bij overvolle Melkwegclusters

Er zijn vele sterrenstelsels van verschillende vormen en grootten vandaag de dag rondom ons in het heelal. Ruwweg zijn het in vijftig procent van de gevallen elliptisch-gevormde, gasarme sterrenstelsels met weinig nieuwe activiteit van de stervorming, en de andere helft zijn spiraalvormige, onregelmatige en gasrijke sterrenstelsels met de hoge activiteit van de stervorming.

Recente observaties hebben aangetoond dat de gasarme sterrenstelsels in de meeste gevallen zich dichtbij het centrum van overvolle Melkwegclusters bevinden, terwijl de spiraalstelsels het grootste deel van hun leven in solitude besteden.

Nieuwe observaties met de Hubble Space Telescope door een internationaal team dat door Luca Cortese van de Universiteit van Cardiff wordt geleid, verstrekken één van de beste voorbeelden tot op heden van het uiteenrukken van een sterrenstelsel door de getijdenkrachten van een zware cluster van sterrenstelsels. Terwijl het team de Melkwegcluster Abell 2667 bekeek, vonden ze een raar uitziend, spiraalvormige sterrenstelsel, die door de cluster sterk vervormd is en waar het stelsel met een snelheid van 3,5 miljoen kilometer per uur doorheen beweegt.

“Door observaties van de Hubble met diverse observaties vanaf de grond te combineren en andere ruimtetelescopen, hebben we enkele antwoorden op vragen over evolutieve geschiedenis van sterrenstelsels kunnen vinden”, aldus Cortese. “Dit soort ontmoetingen zijn dan ook de verklaring voor het feit dat er tegenwoordig veel minder gasrijke sterrenstelsels in het heelal voorkomen dan miljarden jaren geleden. De getijdenkrachten die door de maan en de zon worden uitgeoefend op onze planeet ‘duwen’ en ‘trekken’ ook als het waren aan de oceanen op Aarde.”

“Dit uniek sterrenstelsel, Abell 2667, die zich bevindt op een afstand van 3,2 miljard lichtjaar van de Aarde, bevat vele heldere, blauwe, diffuse ‘bosjes’ van jonge sterren die door getijdenkracht worden ‘weggejaagd’ van het hete dichte gas”, aldus Jean-Paul Kneib, een medewerker van Laboratoire d’Astrophysique De Marseille.

Alhoewel zijn massa lichtjes groter is dan dat van de melkweg, zal Abell 2667 onvermijdelijk al zijn gas en stof verliezen, evenals zijn kans om later nieuwe sterren te produceren. Het stelsel zal een gasarm sterrenstel worden met een oude bevolking van rode sterren worden. Nochtans, in het midden van al deze vernietigingen van sterren, hebben de sterke krachten van de cluster veel stervorming teweeggebracht. Wetenschappers schatten dat de totale duur van het transformatieproces bijna één miljard jaar is. Wat nu in het beeld wordt gebracht door Hubble is ruwweg 200 miljoen jaar uit het proces.

De foto werd genomen in oktober 2001 en is een samenstelling van drie observaties door een blauwe filter (F450W, 12.000 seconden), een groene filter (F606W, 4.000 seconden) en een infrarood filter (F814W, 4.000 seconden). Tevens werden de Keck-telescopen die hielpen de leeftijd van het de pasgeboren sterren bepalen. Verder werden de Spitzer Space Telescope van en het Chandra X-ray Observatory gebruikt om te bevestigen dat de activiteit in het stelsels aan krachtige stervorming toe te schrijven was en niet aan een supermassief zwart gat.

Bron: EurekAlert!