Een dubbele zonsondergang is helemaal niet zo vreemd

Liefhebbers van Star Wars weten hoe een dubbele zonsondergang eruit ziet. Maar een planeet met twee zonnen is wellicht niet alleen maar pure fantasie. Sterker nog: wetenschappers hebben aanwijzingen dat planetenstelsels die om dubbele sterren draaien zelfs heel normaal zijn. Uit recente gegevens van de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA blijkt namelijk dat planetenstelsels die om een dubbele ster draaien waarschijnlijk net zo vaak voorkomen als stelsels die rond een enkele ster zijn ontstaan, zoals bij onze zon het geval is.

Dat betekent dus dat er heel wat planeten moeten zijn waar overdag niet één, maar twee zonnen te zien zijn. De wetenschappers van de NASA zijn tot deze ontdekking gekomen met behulp van de ruimtetelescoop Spitzer. Dit instrument is uitgerust met een infrarood-camera, die de onderzoekers gebruikten om te zoeken naar overblijfselen van planeten die rond binaire – oftewel dubbele – sterren draaien. Dat zulke sterren bestaan was bekend, maar de onderzoekers wilden weten of er ook planeten waren vanaf waar je ze zou kunnen bewonderen.

Uit de Spitzer-studie kwam naar voren dat zulke plaatsen hoogstwaarschijnlijk inderdaad bestaan, hoewel er nog geen onomstotelijk bewijs voor is. Nader onderzoek moet uitwijzen of het hier daadwerkelijk om planeten gaat, of dat het uit de kluiten gewassen asteroïden zijn. Of er objecten rond één van beide sterren, beide sterren of geen van beide sterren draaien, lijkt mede te maken te hebben met de afstand tussen de twee ‘zonnen’.

Om de afstand tussen twee binaire sterren te meten, gebruiken wetenschappers een aparte lengtemaat: de astronomische eenheid (AE). Eén AE is ongeveer gelijk aan de afstand van de aarde tot de zon: 150 miljoen kilometer. Uit de gegevens van de Spitzer-telescoop blijkt dat ruimte-objecten, zogenoemde ‘dusky discs’, vaak rond één van beide sterren draaien als beide ‘zonnen’ 50 tot 500 AE van elkaar verwijderd liggen. Bij binaire sterren met een onderlinge afstand van 3 tot 50 AE zijn geen dusky disks waargenomen.

Ook is gebleken dat er veel objecten draaien rond dubbele sterren die heel dicht bij elkaar liggen (0 tot 3 AE). In deze gevallen draaien de dusky disks rond beide sterren. Als een van deze discs een planeet blijkt te zijn, zou je er dus twee zonnen kunnen zien. Daar is een dubbele zonsondergang dus dagelijkse kost, net als op de fictieve woestijnplaneet Tatooine uit Star Wars.

Luke Skywalker bevindt zich op zijn thuisplaneet en staart in de verte, waar twee oranje zonnen boven de horizon uitsteken. Deze klassieke scène uit Star Wars (1977) is wellicht lang niet zo wereldvreemd als hij in eerste instantie lijkt.

Bron: Planet.nl