Herkansing Perseiden over 3 weken?

Bewolking en onweer zorgde er afgelopen avond en nacht voor dat het maximum van de jaarlijkse meteoren Perseiden niet overal goed te zien was. Ook was mist een spelbreker afgelopen nacht. Toch waren er in de nacht van zaterdag op zondag ook een flink aantal meteoren te zien, wat zorgde voor extra drukte bij de sterrenwachten in Nederland die hun deuren speciaal voor deze meteorenzwerm openden. Komende nacht zullen er ook nog wat meteoren verschijnen, maar het maximum is helaas al voorbij. Maar AstroVersum heeft goed nieuws, want wij weten te melden dat er op 1 september aanstaande opnieuw een flink aantal meteoren te zien zullen zijn, al zijn de omstandigheden dan niet optimaal.

Media
Net zoals bij andere sterrenkundige evenementen was de media weer goed aan het overdrijven. Verschillende kranten hebben het over honderden meteoren die per uur te zien zijn, maar de realiteit was anders: met geluk waren er zo’n vijftig meteoren per uur te zien op een plek waar weinig lichtvervuiling van de stad was. Ook veel sterrenwachten waren open, de sterrenwacht Mercurius in Dordrecht had over de tweehonderd bezoekers. Ook konden zij een blik werpen op Jupiter en zijn maantjes door een 150mm Zeiss.

Aurigiden
Op zaterdag 1 september 2007 krijgen we een spectaculaire meteorenregen te zien op aarde. Komeet C/1911 N1, ook wel bekend als de komeet Kiess, is de oorzaak van de meteorenzwerm ‘Aurigiden’, waarvan het radiant van de storm ligt in het sterrenbeeld Voerman (Auriga). De laatste keer dat de Aurigiden aan de hemel verschenen was in 1935, 1986 en 1994. In die jaren konden we per uur honderden meteoren aanschouwen toen de staart van deze komeet de baan van de aarde kruiste. In augustus 2006 berichtte AstroVersum al dat de astronomen Esko Lyytinen en Peter Jenniskens deze uitbarsting voorspelden, maar nu is het zeker.

Wat ons staat te wachten is een twee uur durende uitbarsting van meteoren van de zwerm Aurigiden uit het sterrenbeeld Voerman met meteoren tussen magnitude -3 en magnitude +3. Maar waarom? De baan van de aarde kruist op 1 september namelijk met de staart van de komeet Kiess (C/1911 N1). Komeet Kiess is ontdekt door Carl Kiess van het Lick Observatory in San Francisco in 1911, toen de komeet een magnitude van +7 had.

Deze gebeurtenis is erg bijzonder te noemen, omdat de baan van de aarde niet vaak kruist met de staart van een komeet die pas tientallen jaren na het passeren van de aarde weer onze planeet passeert. Andere kometen die pas na een lange periode onze planeet weer passeren zijn Hale-Bopp, Hyakutake en McNaught. Dit soort kometen kunnen, als ze de aarde tot dichtbij naderen, een potentieel gevaar zijn, omdat ze in kunnen slaan op de aarde. Maar die kan is erg klein. Als we door een staart van een komeet gaan kunnen astronauten op de maan in de toekomst mogelijk ook gevaar lopen, net zoals satellieten en andere ruimtevaartuigen die draaien rond onze planeet.

Tussen 13.36 uur en 13.56 uur vindt het maximum van de meteorenregen plaats. Helaas is het dan in Nederland al licht en schijnt hopelijk de zon, dus we kunnen jammergenoeg het hoogtepunt van de uitbarsting niet bekijken. Twee uur lang zal er een heftige uitbarsting plaatsvinden van deze meteorenregen, die tijdens het hoogtepunt in onder andere Californi�¿½, Oregon, Hawaii waargenomen kan worden aan een donkere sterrenhemel. Naast het weer kan ook de maan een spelbreker vormen, want de maan staat samen met Voerman in het oosten. Onze naaste buur is dan voor 76 procent verlicht.

Ondanks het feit dat het hoogtepunt van de uitbarsting bij ons overdag plaatsvindt, is de kans groot dat we toch een groot aantal meteoren kunnen zien. De onderstaande afbeelding van drie uur ’s nachts laat zien dat het sterrenbeeld Voerman in het oosten te vinden is, en hoe de zon dichter bij de horizon komt te staan, hoe meer meteoren er zullen verschijnen aan de hemel. Geen meteorenregen hier dus met zo’n drie honderd meteoren per uur (tenminste, dat verwachten sterrenkundigen), maar als het helder is kunnen we toch nog aardig wat meteoren zien aan de hemel. En wie weet pakt het nog veel spectaculairder uit, zo toonden actieve meteorenregens uit het verleden aan!