Komeetachtige ster raast door heelal

NASA’s Galaxy Evolution Explorer heeft een verassend lange komeetachtige staart ontdekt achter een ster die met supersonische snelheden door de ruimte raast. De ster, die door het leven gaat onder de naam ‘Mira’, wat in het Latijns ‘prachtig’ betekent, is al bijna vierhonderd jaar het favoriete object aan de hemel voor astronomen. Het is een oude rode reus die met hoge snelheid door de ruimte beweegt en brengt een hoop materiaal met zich mee, dat bestaat uit het materiaal waar jonge zonnestelsels uit gevormd worden. Zijn staart laat overal waar de ster langskomt grote hoeveelheden aan koolstof, zuurstof en andere belangrijke onderdelen voor nieuwe sterren, nieuwe planeten en misschien zelfs levensvormen.


Mira is aan de rechterkant te zien als een heldere ster die gewikkeld is in een wolk van stof en gas en beweegt zich van de linkerkant naar de rechterkant. De andere objecten op de foto zijn nabijgelegen sterren en sterrenstelsels. Het grote blauwe object aan de linkerkant van de afbeelding staat veel dichterbij de aarde dan Mira.

NASA’s Galaxy Evolution Explorer zag de populaire ster verschijnen tijdens een momenteel nog durende scan van de hele hemel in ultraviolet licht. De staart met materiaal van Mira is ruim 13 lichtjaren lang, ofwel 20.000 keer de afstand tussen de ijsdwerg Pluto en onze ster, de zon. Volgens astronomen is dit het meest bijzondere object in het voor ons waarneembare universum.

“Het kwam als een grote schok bij mij aan toen ik zag dat er een enorme staart met dat materiaal achter een van de bekendste sterren verscheen op de foto’s van de Galaxy Evolution Explorer,” zei Christopher Martin van het California Institute of Technology in de Verenigde Staten. “Het verbaasde hoe de staart van Mira op enorme, interstellaire schalen de vertrouwde fenomenen van een condensspoor van een straalvliegtuig weergalmde.”

Astronomen zeggen dat deze ontdekking een unieke kans schept om erachter te komen hoe sterren zoals onze zon na hun dood door het heelal razen en overal materiaal achterlaten waaruit nieuwe planetaire stelsels gevormd worden. In de afgelopen 30.000 jaar heeft de ster Mira grote hoeveelheden aan koolstof, zuurstof en andere belangrijke onderdelen voor nieuwe sterren, nieuwe planeten en misschien zelfs voor levensvormen gevormd, die nu verspreid worden door de staart.

Miljarden jaren geleden was Mira een ster zoals onze ster, de zon. Maar nadat de ster begon op te zwellen en later uitgroeide tot een rode reus, werd de ster steeds beter zichtbaar aan de hemel. Astronomen weten niet wanneer de ster zijn nog overgebleven voorraad gas in de ruimte zal blazen, wat ervoor zal zorgen dat er een nieuwe kleurrijke nevel ontstaat. Wat daarna overblijft is een kleine witte dwergster. Maar op dit moment raast Mira, samen met de witte dwergster Mira B, op een afstand van 350 lichtjaar van de aarde en met een snelheid 468.320 kilometer per uur door de ruimte!

Mira’s staart straalt alleen maar ultraviolet licht uit, en dat verklaart waarom astronomen de staart nu pas ontdekken. Het is in ieder geval duidelijk dat we nog lang niet uitgekeken zijn op het heelal en wie weet is onze planeet wel op dezelfde manier gevormd als honderden planeten die geboren worden uit het materiaal dat Mira achterlaat.