30ste verjaardag Voyager 2

Voyager 2, de eerste ruimtesonde in het Voyagerprogramma van de NASA in de jaren zeventig, is dertig jaar geleden de ruimte in gelanceerd. Samen met zijn broertje Voyager 1 vloog de sonde tientallen jaren geleden langs de twee gasplaneten Jupiter en Saturnus, om daarna in zijn eentje ook de planeten Uranus en Neptunus te passeren. De missies waren een groot succes; voor het eerst kregen astronomen een goed beeld van de vier buitenste planeten van ons zonnestelsel. De twee ruimtesondes bevinden zich nu op vele miljarden kilometers afstand en, in het gezelschap van verschillende platen met muziekfragmenten, vliegen ze nu in de interstellaire ruimte.

Volgens NASA zijn de Voyagers inmiddels de termination shock van het zonnestelsel gepasseerd. Op deze plaats is de kracht van de zonnewind relatief krachtig afgenomen. Op dit moment kan hij niet meer op kan tegen de stroming van de interstellaire deeltjes. Het volgende gebied wordt heliopauze genoemd. In dat gebied is de snelheid zonnewind volledig afgenomen.

In 2005 waren wetenschappers het nog niets eens met elkaar of het broertje van de Voyager 2, de Voyager 1, nu wel of niet de termination shock zou zijn gepasseerd. Het is namelijk zeer onduidelijk waar de grens van dit gebied ligt. Vanwege de enorme grootte van ons zonnestelsel is de exacte locatie moeilijk vast te stellen. Maar tijdens een belangrijke wetenschappelijke bijeenkomst waren astronomen het nu wel met elkaar eens. De ruimtesonde Voyager 1 is deze cruciale lijn voorbij en staat op het punt om het zonnestelsel te verlaten. Het belangrijkste bewijs hiervoor is dat het ruimtevaartuig een plotselinge toename van het magnetisch veld van de zonnewind heeft gemeten, terwijl de snelheid tegelijkertijd afnam. Dit zou alleen kunnen gebeuren als de zonnewind afneemt.

De Voyagers werden gelanceerd in 1977. Aanvankelijk zou de missie slechts vijf jaar duren, maar tot ieders verbazing houdt het ruimtevaartuig het nog steeds vol. Volgens de laatste schattingen zullen de ruimtevaartuigen nog maximaal 15 jaar meekunnen voordat de batterijen helemaal leeg zijn. Dat moet ruim voldoende zijn om de ruimtesonde ergens ver buiten ons zonnestelsel in deep space tot in de eeuwigheid te laten rondzweven. Hoewel geen enkele wetenschapper verwacht dat iemand het ooit zal horen, heeft de Voyager een grammofoon aan boord met daarop veel geluidsopnamen vanaf de aarde.

Potentiële luisteraars van outer space krijgen onder andere verschillende talen en diverse muziekfragmenten van Mozart tot de zanger Blind Willie Johnson te horen. Volgens astronomen is de kans dat de Voyager 1 ooit nog een ster of planeet zal tegenkomen niet groot. De Voyager 1 bevindt zich nu op een afstand van 15 miljard kilometer van de zon. Voyager 2 beweegt zich in een heel andere richting en is momenteel ruim 12,4 miljard kilometer van de zon verwijderd.