‘First light’ voor camera NASA’s Phoenix

Bij een ‘first light’ van de camera van een bepaalde ruimtesonde verwacht je de eerste foto van zijn doel of enkele sterren aan de sterrenhemel. Maar dat geldt niet voor de eerste opname van NASA’s Mars Phoenix Lander. Op zijn eerste afbeelding is namelijk niets meer te zien dan zijn eigen telescoop, gefotografeerd door de lander zijn robotarm. Maar maak je niet druk, over een paar maanden krijgen we een heleboel spectaculaire foto’s te zien van Mars’ poolkap, waar de lander onderzoek gaat doen naar de bodem. De robot landt waarschijnlijk in mei 2008 op Mars, aan de rand van de poolkap aan de noordpool.

Na aankomst zal de Marslander zijn instrumenten gereedmaken om een paar maanden de bodem van Mars te gaan onderzoeken. De robot krijgt daar de mogelijkheid voor in de lente en zomer, want in de winter vriest de robot dood. In deze twee seizoenen zal de robot verschillende gaten maken in de Martiaanse bodem van ruim een halve meter diep. Terwijl Phoenix op zoek gaat naar leven en bodemmonsters neemt voor onderzoek, maken de zes camera’s van Phoenix veel foto’s van de poolkap.

Het grootste doel van de Marslander is onderzoeken of het vloeibaar water van de smeltende poolkap op het oppervlak blijft of gaat verdampen in de atmosfeer van de planeet. Wanneer het vloeibaar water niet verdampt, en die kans is best groot door de lage temperatuur op de rode planeet, worden we natuurlijk benieuwd of er aan de rand van de poolkap bacteriën leven. Wie weet wordt Phoenix wel de belangrijkste missie ooit, want de kans dat er organismen leven onder de bodem is groter dan de kans dat er leven is boven het Martiaanse oppervlak. Alle organismen op onze planeet gebruiken water, dus de kans bestaat dat de aanwezigheid van vloeibaar water op Mars er ook voor heeft kunnen zorgen dat er organismen ontstonden. Allemaal interessante mogelijkheden!

Phoenix is eigenlijk een ‘tweedehandse’ robot. Een paar instrumenten van de Marslander werden namelijk ook gebruikt tijdens de missie van de Mars Polar Lander, die enkele jaren geleden neerstortte op onze buurplaneet. Het onderstel van Phoenix ook van een ander ruimtevaartuig; van de Mars Surveyor. Omdat veel onderdelen van andere missies gebruikt konden worden, kost de missie ‘slechts’ 300 miljoen euro. Ook heeft het vaartuig drie enorme microscopen, een oven om stoffen te scheiden van andere stoffen en een een chemisch lab. Zet je dus maar schrap!

Ter vergelijking: de missie van de Marsrovers Spirit en Opportunity kostte de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA het dubbele. Maar er komen meer nieuwe missies naar Mars aan, want de NASA werkt aan het Mars Science Laboratory die in 2009 gelanceerd moet worden en die een verbeterde versie is van de twee Mars Exploration Rovers. Het laboratorium zal een halve kilo materiaal naar de aarde terugbrengen. Ook de Europese ruimtevaartorganisatie stuurt een soortgelijke missie naar onze buurplaneet.

De missie van de Marslander zal, in tegenstelling tot de missie van de twee Marsrovers Spirit en Opportunity, na ongeveer drie maanden (schatting) abrupt ten einde komen. Wanneer de zomer ten einde komt, ontstaat er weer meer ijs en vriest Phoenix dood. Een dikke ijslaag omhult de robot dan, waardoor de temperatuur daalt en de instrumenten het begeven. Einde missie, einde Phoenix, maar waarschijnlijk weten we dan veel meer over de aanwezigheid van water op onze buurplaneet en de kans dat er leven is op de rode planeet.

Op 4 augustus jongstleden vertrok Phoenix om 11.26 uur Nederlandse tijd vanaf Cape Canaveral in Florida naar onze buurplaneet. De afgelopen tijd heeft de lander al verschillende manoeuvres uit moeten voeren, om zo op koers te liggen voor zijn landing op de rode planeet over een paar maanden. Misschien betekent de foto voor ons niet zo veel, maar voor de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA is deze opname wel van cruciaal belang. Stel je voor dat de camera van de Marslander het niet zou doen..