Spitzer ontdekt jongste zonnestelsels ooit

Met behulp van NASA’s Spitzer Space Telescope hebben astronomen van de Universiteit van Michigan in de Verenigde Staten de jongste zonnestelsels ooit ontdekt. De planetenstelsels bevinden zich bij de babysterren UX Tau A en LkCa 15 op een afstand van ‘slechts’ 450 lichtjaar van onze planeet in het sterrenbeeld Stier (Taurus). Infraroodwaarnemingen toonden aan dat er in beide stelsels een grote leegte aanwezig was in de protoplanetaire schijf, die vermoedelijk is ontstaan toen een grote (proto)planeet een groot deel van het planetenstelsel ‘schoonveegde’.

De onderzoekers maakten tijdens hun observaties gebruik van de Spitzer Space Telescope, waarmee infraroodstraling op werd gevangen dat door andere ruimtetelescopen niet gezien kan worden. Uit de waarnemingen bleek dat beide stelsels een grote leegte bezaten rond hun ster, met daaromheen een schijf van gas en stof: de protoplanetaire schijf. Eerder vermoedden astronomen dat de moederster van dit soort stelsels verantwoordelijk was voor deze schoonmaak, maar steeds meer onderzoeken tonen aan dat de oorzaak bij grote (gas)planeten gezocht moet worden. Het is dus aannemelijk dat beide planetenstelsels naast Jupiter-achtige planeten ook kleinere rotsplaneten bezitten.

UX Tau A en LkCa 15 zijn twee babysterren met een leeftijd van ongeveer één miljoen jaar. Het zijn sterren die nog geen waterstof in helium kunnen omzetten. “Dat kan de zon, met een leeftijd van zo’n 4,5 miljard jaar, wel,” zei Nuria Calvet, student aan de Universiteit van Michigan. “We zijn op zoek naar de antwoorden op de vragen die we hebben over ons eigen zonnestelsel. Andere planetenstelsels zoals deze kunnen ons daarbij helpen.”