Doorzoek december 2008

Leven er bacteriën in rotsvernis op Mars?

Als het aan onderzoekers van het Planetary Science Institute ligt moeten wetenschappers de hoop op het vinden van leven op onze buurplaneet Mars niet opgeven. Volgens hen bestaat de kans namelijk dat er bacteriën te zijn in Martiaans rotsvernis, dat een geschikte verblijfplaats kan vormen voor microbieel leven dat zich op een plek bevindt waar weinig water te vinden is. Het team trok deze conclusie na het vinden van organismen in vernis in een extreem droog deel van de Atacamawoestijn in Chili. Zou het rotsvernis op de rode planeet Mars ook een leefbare plek kunnen vormen voor micro-organismen?

Is er leven te vinden op ijskoude ‘superaardes’?

Met de huidige technieken zijn we nog niet in staat om planeten buiten ons zonnestelsel te ontdekken die dezelfde omvang als de aarde hebben. Enkele wetenschappers willen daarom hun aandacht gaan richten op werelden die een stuk minder aardachtig zijn. Bevroren ‘superaardes’, welke in een groot deel van de planetenstelsels voor zouden komen, kunnen volgens hen bewoonbaar zijn voor een bepaald soort levensvormen. Verondersteld wordt dat dergelijke objecten rond één op de drie sterren draaien.

Cassini fotografeert Enceladus in ongekend detail

Tijdens een passage langs Enceladus heeft de ruimtesonde Cassini de kleine maan van planeet Saturnus gedetailleerder dan ooit vast kunnen leggen. Omdat het vaartuig zich op het moment dat de foto’s waaruit het mozaïek bestaat werden gemaakt zich op slechts enkele tientallen duizenden kilometers van de ijzige wereld bevond, zijn talloze fijne details te zien op het oppervlak, dat gekenmerkt wordt door blauwgekleurde scheuren. De richels en breuken die je kunt zien zijn stukken pakijs, die overigens niet veel verschillen van welke op de aardse noordpool te vinden zijn.

Fonkelende sterrenhoop luidt feestmaand in

Ook voor astronomen van de Europese Zuidelijke Sterrenwacht is de feestmaand begonnen met een prachtige nieuwe opname van NGC 2264, een gebied dat omgeven wordt door wervelend gas en waar de zogeheten Christmas Tree cluster zich in bevindt. Het object ligt op een afstand van 2600 lichtjaar van onze planeet aarde in het sterrenbeeld Eenhoorn, dat aan de winterse sterrenhemel dicht bij de bekende ‘jager’ Orion te vinden is.

Brand in warenhuis Nieuw-Zeeland mogelijk veroorzaakt door meteorietinslag

In Auckland, een stedelijk gebied op het noordelijke eiland van Nieuw-Zeeland, is afgelopen nacht een brand uitgebroken in een warenhuis nadat verschillende ooggetuigen een heldere meteoor aan de hemel hadden zien verschijnen. Volgens één van hen kwam de vuurbal terecht in de buitenwijk Ponsonby en was er een harde explosie te horen toen de vuurbal de grond raakte. Nu is dat niet extreem bijzonder te noemen, ware het niet dat een warenhuis in dat deel van de stad even later in brand stond en er in het dak van het gebouw een groot gat te bespeuren was.

Extreem hete witte dwergster ontdekt

Astronomen van de Universiteit van Tübingen hebben bij een van de heetste ooit ontdekte sterren een onverwacht hoge concentratie van chemische elementen ontdekt. De witte dwergster KPD 0005+5106 heeft een oppervlaktetemperatuur van 200.000 graden Celsius. Het aandeel aan calcium en helium in de atmosfeer van dit heet object ter grootte van onze aarde overstijgt de in alle modellen van sterontwikkeling voorspelde concentraties duidelijk. De ontdekking met een ruimtetelescoop van de NASA stelt dus de bestaande modellen van sterontwikkeling in vraag.

Hubble ziet ‘sneeuwbal’ in de ruimte

De bolvormige sterrenhoop M13, welke zich op een afstand van 25.000 lichtjaar van de aarde bevindt in het sterrenbeeld Hercules, is op een heldere avond in de zomer al een prachtig schouwspel door een redelijk grote telescoop. Maar de bekende Hubble Space Telescope, die volgend jaar een onderhoudsbeurt zal krijgen, doet er nog een schepje bovenop. Op een nieuwe opname die bestaat uit foto’s die zijn gemaakt tijdens vier observaties die in de afgelopen jaren werden uitgevoerd, is de honderdvijftig lichtjaar brede ‘sneeuwbal’ van sterren beter te zien dan ooit tevoren.

Melkweg bevat inderdaad supermassief zwart gat

Onderzoekers uit Duitsland hebben vast weten te stellen dat er een supermassief zwart gat te vinden is in het centrum van ons melkwegstelsel. Dat is de uitkomst van een onderzoek waarbij men in de afgelopen zestien jaar de beweging van 28 verschillende sterren die zich in de buurt van Sagittarius A*, zoals het raadselachtige object wordt genoemd, bevinden. Uit observaties die zijn uitgevoerd met telescopen van de Europese Zuidelijke Sterrenwacht (ESO) blijkt namelijk dat de bestudeerde sterren rond één galactisch middelpunt draaien.

Heldere vuurbal explodeert boven Colorado

Afgelopen zaterdag om 9.06 uur Nederlandse tijd zijn mensen in de staat Colorado in de Verenigde Staten opgeschrikt door een heldere vuurbal die aan de hemel verscheen en even later explodeerde. De meteoroïde vloog met een snelheid van 51 kilometer per seconde door het luchtruim en was met een magnitude van -18 bijna honderd keer zo helder als de Volle maan. Astronoom Chris Peterson wist het stuk rots, dat op een hoogte van ongeveer 86 kilometer ontplofte, vanuit zijn woonplaats Guffey vast te leggen met zijn camera. Ruim een week geleden verbrande er nog een relatief grote meteoroïde boven Canada.

Nederlandse studenten ontdekken unieke planeet

Eergisteren is de exoplaneet aan de astronomische wereld gepresenteerd, die eind vorig jaar door drie Leidse studenten onder leiding van Ignas Snellen is ontdekt. Het blijkt een uniek object te zijn, een stuk groter dan Jupiter, en met bijna vijf keer zijn massa. Het is de eerste planeet die is ontdekt rondom een hete, snel draaiende ster. OGLE2-TR-L9b draait in 2,5 dag om zijn ster en bevindt zich op een afstand van 3% van de afstand van de aarde tot de zon. De planeet is heet en opgezwollen. De ster zelf is met 7000 graden Celsius zo’n 1000 graden warmer dan onze zon. Het is de heetste ster met een planeet die ooit is ontdekt.

Russen brengen eerste Indiase kosmonaut naar de ruimte

In 2013 zal een Indiër de eerste van zijn land worden om de ruimte in te gaan. Hij zal dit doen met een Russische Sojoez-capsule, zo heeft hoofd Anatoli Perminov van de ruimtevaartorganisatie FSA bekendgemaakt terwijl hij samen met de Russische president Dmitri Medvedev op bezoek was in India. Perminov heeft in India inzake ruimtevaart samenwerkingsakkoorden ondertekend. Op grond hiervan zal Moskou India hulp geven bij het realiseren van zijn eigen ruimtevaartprogramma, zei Perminov. Volgens het Russische persbureau Novosti zouden er in 2013 twee Indiërs meegaan met een Sojoez.

Lancering Mars Science Laboratory met twee jaar uitgesteld

De ruimtevaartorganisatie NASA heeft beslist de voor 2009 voorziene lancering van een robot naar Mars met twee jaar uit te stellen, terwijl China volgend jaar wel, met Russische hulp, een sonde naar de rode planeet stuurt. Aanvankelijk wilde de NASA in 2009 zijn ambitieus Mars Science Laboratory (MSL) naar onze buurplaneet sturen om op zoek te gaan naar vroeger of bestaand leven. Maar dat is technisch niet haalbaar, aldus Charles Elachi van het Jet Propulsion Laboratory. Er zijn moeilijkheden met de hardware en er is ook meer tijd nodig voor alle noodzakelijke tests. In 2009 lanceren zou te risicovol zijn geweest.

Spectaculaire meteorenregen voorspeld voor november 2009

Tussen 22.34 en 22.44 uur Nederlandse tijd op 17 november 2009 zal er naar verwachting een spectaculaire meteorenregen plaatsvinden. Volgens astronomen van de ruimtevaartorganisatie NASA en het California Institute of Technology zijn er op het hoogtepunt van de bekende zwerm Leoniden volgend jaar rond de vijfhonderd vallende sterren per uur te zien. De aarde beweegt zich op die dag net langs het centrale deel van een stofspoor dat dateert uit het jaar 1466 en afkomstig is van de komeet 55P/Tempel-Tuttle. Dat was dit jaar ook het geval, maar onze planeet bevond zich dit keer verder van het centrum af.

Mysterieuze komeet is mogelijk afkomstig van ander planetenstelsel

De ongewone chemische samenstelling van de in 1986 ontdekte komeet Machholz 1 suggereert dat de ijsklomp een binnendringer is die mogelijk bij een andere ster is ontstaan dan waar de aarde zijn oorsprong bij vond. Omdat men veronderstelt dat een groot deel van de kometen in ons zonnestelsel zich ooit bij een andere ster bevonden en de oversteek maakten naar ons eigen planetenstelsel, dwingt de ontdekking astronomen tot het creëren van een nieuwe categorie waar dergelijke objecten deel van uitmaken. Machholz 1 verscheen in juni 2006 aan de hemel en werd ontdekt door Donald Machholz.