Locatie voorspeld van nieuwe exoplaneet

Voordat Neptunus net na 1840 werd ontdekt, konden astronomen zijn locatie voorspellen door gebruik te maken van de invloed die de gasplaneet op Uranus uitoefende. Nu is deze techniek opnieuw gebruikt om een planeet te vinden, maar deze keer gaat het om een gasplaneet die zich op een afstand van zo’n tweehonderd lichtjaar van onze planeet bevindt. Met behulp van deze methode kunnen objecten opgespoord worden die als het ware ‘ingepakt’ zitten in planetenstelsels, zo deelden astronomen van de universiteit van Arizona vandaag mee.

Rony Barnes, een wetenschapper van het Lunar and Planetary Laboratory in de universiteit, en een team van collega’s bestudeerden de banen van verschillende planetenstelsels. Zij ontdekten dat de planeten in deze systemen in de meeste gevallen zich zo dicht mogelijk bij elkaar bevonden, echter zonder elkaar te beïnvloed met hun zwaartekracht – wanneer ze dichter bij elkaar zouden staan, werden sommige planeten langzaam naar het binnenste of buitenste deel van het planetenstelsel gedrukt. Dit wordt ook wel de ‘Packed Planetary Systems’ hypothese genoemd. “Deze techniek kan ons meer vertellen over de vorming van planeten in het algemeen,” aldus Barnes. “Het proces waarbij planeten uit wolken van gas en stof groeien moet uiterst efficiënt gebeuren. Waar er genoeg plaats is om een planeet te laten ontstaan, wordt er één gevormd.”

De onderzoekers bestudeerden de banen van verschillende planeten en merkten op dat er een groot gat zat tussen twee planeten van de ster HD 74156. Dus wanneer hun hypothese correct zou zijn, moest er een planeet te vinden zijn tussen in de leegte. “Toen ik me realiseerde dat zes van de zeven planetenstelsels ook zo’n gat hadden,” zei Barnes, “verwachtte ik natuurlijk dat er ook in dit stelsel een planeet te vinden zou zijn in de leegte.” Met deze voorspelling in het achterhoofd, begon een team van de universiteit van Texas met het verrichten van precieze waarnemingen aan het stelsel van HD 74156, terwijl ze op zoek waren naar de planeet. En je voelt het al aankomen.. ze vonden ‘m!

Met de bevestiging van deze voorspelling, voorspelden Barnes en zijn collega’s ook dat er nog een andere planeet zou moeten zijn in een eerder ontdekte leegte, die zich bevond in het planetenstelsel van de ster 55 Cancri. Het gat werd vorig jaar door verschillende teams van astronomen gevonden. Ook die planeet werd uiteindelijk gedetecteerd, en een ander team is nu ook op zoek naar een derde planeet. Dat betekent dus dat het gebruiken van deze methode een hoop nieuwe ontdekkingen van planeten buiten ons zonnestelsel kan opleveren.