Astronomen voor het eerst getuige van supernova

Voor het eerst zijn astronomen getuige geweest van een van de meest explosieve gebeurtenissen in het universum: de supernova van een ster. De eerste resultaten staan in een donderdag te publiceren artikel in het wetenschappelijk tijdschrift Nature.

Op 9 januari richtten astronomen een röntgensatelliet van de NASA op een al dode ster, toen een andere ster in hetzelfde sterrenstelsel begon te exploderen, een verschijnsel dat supernova wordt genoemd. Verscheidene telescopen op de grond konden vervolgens ook op de gebeurtenis gericht worden. De uitbarsting had een helderheid die honderd miljard keer groter was dan die van ‘onze’ zon.

“Het is alsof je de astronomie-loterij wint”, zei Alicia Soderberg, astrofysisch onderzoekster aan de universiteit van Princeton die de grootste bijdrage aan het artikel leverde. “We hebben het hele ding van begin tot eind vastgelegd.” De dood van een ster geeft in één seconde meer energie dan alle andere sterren in het zichtbare gedeelte van het universum, zei Alex Filippenko van de universiteit van Berkeley, die een afzonderlijk, nog te publiceren artikel over de gebeurtenis heeft geschreven.

Minder dan 1 procent van alle sterren hebben een supernova als doodsoorzaak. De meeste sterren, zoals ook onze zon, zwellen eerst aan en doven dan uit. Dan worden ze ‘witte dwergen’, die nog maar weinig energie kunnen leveren.

De registratie van de supernova lijkt tientallen jaren bestaande theorieën over het exploderen en doodgaan van sterren te bevestigen, en heeft geen nieuwe inzichten verschaft, zeggen wetenschappers. De bevindingen zijn ‘cool’ maar veranderen niet veel in de astrofysica, zei astrofysicus Stan Woosley van de universiteit van Californië in Santa Cruz, die niet deelnam aan het onderzoek.