Doorzoek maart 2009

HD-video: Lancering en landing van shuttle Discovery

Op 16 maart jongstleden vertrok Space Shuttle Discovery met aan boord zeven bemanningsleden vanaf het Kennedy Space Center naar het internationale ruimtestation ISS. Diens missie was officieël gepland voor 16 april 2009, maar vanwege de reparatiemissie die dit jaar uitgevoerd zal worden voor de Hubble Space Telescope werd de aanvang van STS-119 verschoven. Voor wie de lancering en de landing van het ruimteveer, dat in april en mei van het afgelopen jaar voor het laatst in actie kwam gemist heeft, hebben we enkele beelden van hoge kwaliteit. Veel kijkplezier!

Fotogallerij: Touchdown! Discovery geland op aarde

Vanavond om 20.13 uur is Space Shuttle Discovery met diens zevenkoppige bemanning veilig teruggekeerd op aarde na een belangrijke missie. Nadat de lancering van het ruimteveer eerder herhaaldelijk uit was gesteld, werd in de afgelopen dertien dagen onder meer een nieuwe set zonnepanelen met batterijen afgeleverd bij het internationale ruimtestation ISS en kon de installatie van een systeem dat urine in drinkwater omzet voltooid worden. Het complex draait nu op volle kracht en na de landing van vandaag in Florida kon men dan ook met een tevreden gevoel terugkijken op missie STS-119. Een fotogallerij.

Vuurbal van Tunguska was mogelijk een chemische ‘komeetbom’

Op 30 juni 1908 vond er boven een niet bewoond deel van Rusland dat ook wel Tunguska wordt genoemd een enorme explosie plaats. De gebeurtenis is waarschijnlijk één van de langst in stand houdende mysteries van onze planeet. Wat zou een ontploffing in de atmosfeer kunnen veroorzaken waarbij duizend keer zoveel energie vrijkwam als bij het exploderen van de atoombommen in Hiroshima, een gebied ter grootte Luxemburg werd ontboomd en geen krater ontstond? Een Russische wetenschapper denkt het antwoord op die vraag te hebben gevonden: een komeet die een relatief grote hoeveelheid materiaal in de atmosfeer loosde.

Levensvriendelijke planeten kunnen zichzelf verraden

Radiosignalen van de magnetische velden van bewoonbare planeten zouden de werelden kunnen verraden nu de telescopen die in de toekomst in gebruik worden genomen deze kunnen opvangen, zo blijkt uit een onderzoek dat is uitgevoerd door Joseph Lazio en enkele collega’s van het Naval Research Laboratory. De signalen kunnen ontstaan als het magnetische veld van een planeet buiten ons zonnestelsel geraakt wordt door hoog-energetische deeltjes die meegevoerd worden door de zonnewind.

Supermassief zwart gat bij M33-X7 nader verklaard

De Utrechtse sterrenkundepromovenda Selma de Mink heeft een verrassend simpele verklaring gevonden voor het zware zwarte gat in de nauwe dubbelster M33-X7, dat veel zwaarder is dan standaard-stermodellen kunnen verklaren. De Mink heeft gekeken naar de mengprocessen in dergelijke snel roterende, zeer nauwe dubbelsterren en concludeert dat die ervoor zorgen dat de dubbelsterren niet uitzetten, maar klein blijven, geen massa aan elkaar overdragen en op gewicht blijven. Haar bevindingen worden binnenkort gepubliceerd in Astronomy & Astrophysics.

ISS wijkt opnieuw voor ruimteafval

Het internationale ruimtestation ISS is uitgeweken voor een stuk ruimteafval. Het brokstuk scheert later maandag langs het station, op het moment dat twee astronauten buiten een ruimtewandeling uitvoeren. Dat heeft de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA bekendgemaakt. Het stuk afval is ongeveer 10 centimeter lang en komt van een Chinese satelliet, die in 2000 verbrandde in de dampkring. Eerder deze maand moest de bemanning het ISS ontruimen vanwege een mogelijke botsing met ruimteafval.

‘Wereldwijde ramp voorkomen door uitbannen ozonvretende stoffen’

Het scheelde niet veel of het jaar 2065 had er stukken minder rooskleurig uit gezien als we op dit moment hopen. Uit een onderzoek dat is uitgevoerd door atmosferische chemici van de ruimtevaartorganisatie NASA blijkt namelijk dat ruim twee derde van de ozonlaag, een deel van de atmosfeer dat het leven op aarde bescherming biedt tegen schadelijke straling uit de ruimte, zou zijn verdwenen als 193 landen in 1989 de handen niet ineen hadden geslagen om stoffen die het gas ozon aantasten uit te bannen. De opgestelde computersimulaties laten zien dat het, indien er geen maatregelen waren genomen, over enkele tientallen jaren zo goed als onmogelijk was geweest om veilig in de zon te kunnen lopen zonder kanker te krijgen.

Ruimtetelescopen Hubble en Spitzer zien lot van het melkwegstelsel

Over ruim vijf miljard jaar zal er een botsing plaatsvinden tussen onze Melkweg en het relatief nabij gelegen Andromedastelsel. Over wat de fusie van het tweetal uiteindelijk precies teweeg zal brengen valt alleen maar te gissen, maar mede dankzij de aanwezigheid van een sterrenstelsel dat zich op ruim vierhonderd miljoen lichtjaar in het sterrenbeeld Slangendrager (Ophiuchus) bevindt, kan men meer te weten komen over het lot dat het melkwegstelsel is bezegeld. Het object, dat NGC 6240 wordt genoemd en onder de loep is genomen door de ruimtetelescopen Hubble en Spitzer, bevat twee aparte kernen van fuserende stelsels, welke worden aangedreven door een zwart gat dat vele miljoenen keer zo massief is als de zon.

Nu in de aanbieding: een stuk grond op de maan, Venus of Mars

Denk maar niet dat de economische crisis alleen maar invloed heeft op het grondbezit op onze eigen planeet, want volgens een medewerker van Lunar Embassy, een bedrijf dat voor een zachte prijs stukken grond op onze natuurlijke satelliet en de buurplaneten Venus en Mars aanbiedt, is aan de tegenvallende verkoop goed te merken dat er minder wordt besteed. Hoewel velen nogal skeptisch zijn over de verkoop, leek het ons wel de moeite waard om melding te maken van de prijsverlaging. Of je dertig euro over hebt voor een certificaat met een foto van de maan moet je natuurlijk zelf weten.

Space Shuttle Discovery alsnog gelanceerd

Ruimteveer Discovery is zondagavond (lokale tijd) gelanceerd vanaf Cape Canaveral in Florida voor een missie van dertien dagen. De bemanning van de spaceshuttle – zes Amerikanen en een Japanner – brengen de laatste zonnepanelen naar het internationale ruimtestation ISS. De Discovery had eigenlijk woensdagavond (plaatselijke tijd) moeten vertrekken. Maar bij het vullen van de brandstoftanks, enkele uren voor de lancering, was een brandstoflek aan het licht gekomen. De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA besloot daarop de lancering op te schorten.

Waar zijn de broertjes en zusjes van de zon gebleven?

De zon is 4,6 miljard jaar geleden ontstaan in een groep van een paar duizend sterren, zo blijkt uit onderzoek van Simon Portegies Zwart van de Universiteit van Amsterdam. Uit zijn analyse blijkt dat deze sterren zich bevonden in een sterrenhoop met een diameter van minder dan 20 lichtjaar en een massa van 500 tot 3000 zonsmassa’s, helemaal aan de andere kant van de Melkweg, zo’n 44.000 lichtjaar van de plek waar wij nu leven. Het onderzoeksresultaat wordt binnenkort gepubliceerd in The Astrophysical Journal.

Bemanning ruimtestation ISS geëvacueerd door naderend ruimtepuin

De drie bemanningsleden die op dit moment in het internationale ruimtestation ISS verblijven, zijn vroeg in de avond geëvacueerd toen bleek dat een stuk ruimtepuin mogelijk in botsing zou komen met het complex. Het brokstuk, dat een doorsnede heeft van ongeveer dertien centimeter en afkomstig is van een satellietmotor die ook wel PAM-D wordt genoemd, passeerde het station om 18.39 uur Nederlandse tijd. Omdat de afstand tussen het ISS en het stuk puin slechts 4,5 kilometer had kunnen bedragen, werd het drietal ruim een uur voor de passage verzocht om de Soyuz-capsule, een vaartuig waar Rusland diens kosmonauten normaliter mee in de ruimte brengt, te betreden.

Kannibalistische Jupiter at talloze manen op

De vier grootste manen die momenteel in een baan om reuzenplaneet Jupiter draaien, zijn de laatste ‘overlevenden’ van op zijn minst vijf generaties manen die de gasreus ooit omcirkelden. Alle andere objecten, wellicht twintig of meer in totaal, werden in de vroege dagen van het zonnestelsel verorberd door de ‘koning der planeten’. Dat is de uitkomst van een onderzoek dat onder leiding stond van Robin Canup van het Southwest Research Institute in de Amerikaanse staat Colorado. Het Joviaanse manenstelsel speelt een belangrijke rol in de wetenschappelijke historie, omdat Galileo Galilei aan de hand van waarnemingen aan de objecten vierhonderd jaar geleden vast kon stellen dat niet alle hemellichamen om de aarde draaien.

NASA zoekt planeten als de aarde met de Kepler

Op zoek naar planeten als de aarde zet de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA zijn sterkste wapen tot nu toe in: de ruimtetelescoop Kepler. Vrijdagavond rond elf uur (plaatselijke tijd) werd die gelanceerd vanaf Cape Canaveral in de Amerikaanse staat Florida. De Kepler is vernoemd naar de Duitse astronoom Johannes Kepler (1571-1630). de telescoop zoekt naar aardeachtige planeten, omdat wetenschappers ervan uitgaan dat alleen daar leven mogelijk is.

Dwergplaneet Ceres: een mogelijk door microben bewoonde wereld?

Al decennia lang hopen astrobiologen elders in het heelal leven te vinden. Niet alleen worden andere planetenstelsels afgespeurd in de zoektocht naar bewoonbare werelden, maar ook in ons zonnestelsel zijn enkele objecten te vinden die primitieve levensvormen kunnen herbergen. Tot dusver heeft men de aandacht alleen gericht op werelden als onze buurplaneet Mars of ijzige manen als Europa, maar volgens Joop Houtkooper van de Universiteit van Giessen in Duitsland kan onder de omstandigheden die op dwergplaneet Ceres heersen ook leven ontstaan zijn of gevormd worden.

Hubble ziet ‘oorlog’ tussen drie sterrenstelsels

De Hubble Space Telescope heeft een spectaculaire opname gemaakt van drie sterrenstelsels die verwikkeld zijn in een hevige strijd die wellicht resulteert in het verloren gaan van één van hen. De objecten, die zich op een afstand van ongeveer honderd miljoen lichtjaar van onze planeet bevinden in het sterrenbeeld Zuidervis (Piscis Austrinus), staan al sinds lange tijd onder de invloed van elkaars zwaartekracht en zullen waarschijnlijk ooit fuseren tot een enorm groot en massief stelsel. De beelden die zijn verkregen met behulp van de bekende ruimtetelescoop kunnen astronomen helpen met het in kaart brengen van de stromen gas die de objecten verbinden.

Chinese ruimtesonde slaat te pletter op de maan

Een Chinese maansonde is zondag volgens planning op de maan neergestort. De Chang’e-1 had na zestien maanden in de ruimte het werk erop zitten. Dat meldt het Chinees staatspersbureau Xinhua. De crash op het maanoppervlak moet de Chinezen informatie verschaffen over landingen op de maan. Peking wil in 2012 een onderzoeksrobot naar de maan sturen en weer terughalen. Het ambitieuze maanprogramma van de Chinezen moet ertoe leiden dat uiteindelijk een persoon op de maan gezet kan worden.