Kleinste planeet en mogelijk waterige wereld ontdekt bij Gliese 581

Een team van onderzoekers heeft onder leiding van de bekende sterrenkundige Michel Mayor met behulp van een spectrograaf die gekoppeld werd aan een telescoop van het European Southern Observatory op de berg La Silla in Chili twee baanbrekende ontdekkingen gedaan. Bij de rode dwergster Gliese 581, welke zich op een afstand van iets meer dan twintig lichtjaar van ons bevindt, heeft men namelijk de ‘lichtste’ en kleinste exoplaneet tot nu toe gevonden.

De wereld – die ook wel wordt aangeduid met de letter ‘e’ – bezit ongeveer twee keer zoveel massa als de aarde. Maar dat is niet het enige wat vandaag naar buiten is gebracht. Het team heeft bovendien de positie van de baan van de in 2007 ontdekte planeet Gliese 581 d bijgeschaafd, waardoor het zich in de zogeheten bewoonbare zone bevindt, waar vloeibaar water en mogelijk zelfs primitief leven kan voorkomen.

Het object omcirkelt diens moederster in een tijdsbestek van slechts 66,8 dagen en is te massief om alleen uit rotsachtig materiaal te bestaan. Het is echter waarschijnlijk dat het een ijzige planeet, wiens baan ooit dichter bij de metgezelster is komen te liggen na een migratie. Omdat de wereld zich op een positie bevindt waar de temperatuur ideaal is voor de vorming van vloeibaar water uit het ijs dat voor de ‘verhuizing’ van de planeet diens oppervlak domineerde, is het goed mogelijk dat het op dit moment bedekt wordt door een grote en diepe oceaan. “Dat maakt Gliese 581 d de eerste serieuze kandidaat voor een waterwereld,” aldus de Zwitserse onderzoeker Stephane Udry.

De eerder ontdekte wereld is één van de vier planeetachtige objecten die tot op de dag van vandaag ontdekte werd in het stelsel dat de in het sterrenbeeld Weegschaal (Libra) gepositioneerde ster Gliese 581 omringt. Een andere verbazingwekkende vondst is de pas ontdekte planeet ‘e’, welke in slechts 3,15 dagen één baantje voltrekt. Met een massa die bijna 1,9 keer zo groot is als die van onze aarde is het waarschijnlijk de kleinste en lichtste planeet waar men tot nu toe op is gestuit, wat doet veronderstellen dat het een uit rots bestaand oppervlak heeft. Observaties die werden uitgevoerd met dezelfde spectrograaf, die HARPS wordt genoemd, zijn eerder al een planeet ter grootte van ‘onze’ Neptunus en twee super-aardes ontdekt in hetzelfde systeem.

“Het is bijzonder om te zien hoe ver we zijn gekomen sinds het moment dat men de eerste exoplaneet rond een normale ster vond in 1995 – de ene bij 51 Pegasi,” zei Mayor. “Het gewicht van Gliese 581 e is tachtig keer zo weinig als dat van 51 Pegasi b. Het toont aan dat we in de afgelopen veertien jaar een enorme progressie hebben geboekt.” Tot op de dag van vandaag zijn er 347 planeten buiten ons zonnestelsel gevonden en het lijkt erop dat de ontdekking van een wereld die wat betreft diens samenstelling veel overeenkomsten met de aarde vertoont en die zich in een gebied bevindt waar vloeibaar water en wellicht zelfs leven kan ontstaan, niet meer lang op zich zal laten wachten.

3 reacties

  • Gliese

    21 april 2009

    Eindelijk weer een keer nieuws over Gliese. Planeet c is dus minder aantrekkelijk dan het leek. Planeet d heeft het beter voor elkaar. Hoop op meer nieuws binnenkort.

    We gaan nog veel van Gliese en haar planeten horen denk ik.

  • Willem

    22 april 2009

    Mochten we ooit met lichtsnelheid kunnen reizen of met de snelheid die daar heel dicht in de buurt komt zal de tijd daarvoor wel erg frustrerend zijn. Nu gaat het om mogelijke planeten met leven, tegen de tijd dat we zo snel kunnen reizen zullen we erg veel planeten kennen waarvan we zo goed als zeker weten leven is (omdat we ondertussen over zulke technieken beschikken om zo goed als direct op de planeet zelf te kijken).
    M.a.w. weten waar het leven is, maar er gewoon niet bij kunnen komen omdat het te ver weg is..

  • thom

    27 juni 2009

    Met reizen heb je met deze dingen te maken:
    – Zwaartekracht is weg (dit laat onze botten en spieren niet goed genoeg groeien voor de normale zwaartekracht op Aarde, dus stel we hebben een planeet met ongeveer dezelfde zwaartekrachtversnelling, dan zouden we het niet overleven omdat we niet sterk genoeg zijn.
    – Radioactiviteit (zijn we niet tegen beschermt tijdens de reis).
    – Een trage snelheid (stel dat we lichtsnelheid kunnen bereiken, dan denk je misschien dat het lang duurt, maar het lijkt alsof men binnen enkele minuten al lichtjaren verder is, dat is bewezen!)
    – Men moet de ideale temperatuur hebben tijdens de reis
    – Men moet ook reparaties kunnen maken binnen/buiten het schip.
    Laat staan nog meer dingen, maar ik denk met de techniek die zal gaan komen in de toekomst, zoals genetische manipulering etc. het wel zou kunnen lukken.
    Moeten we het wel mentaal overleven..

Een reactie plaatsen is niet meer mogelijk.