Bewijs voor leven op Mars mogelijk vernietigd door landers

In 1976 vervloog de hoop van vele mensen op de vondst van levensvormen op onze buurplaneet Mars toen de twee Viking-landers er niet in slaagden om organische verbindingen, de complexe, koolstofbevattende moleculen die de kern vormen van het leven zoals wij het kennen, te detecteren. Niet alleen was de teleurstelling groot, maar ook zorgde de verkregen gegevens voor een raadsel. Indien er nooit leven op de rode planeet voorgekomen zou zijn, moesten er namelijk toch organische moleculen te vinden zijn op diens oppervlak, aangezien deze normaal gesproken verspreid worden bij de inslag van kometen en asteroïden. Naar aanleiding van deze constatering rijst nu de vraag of het bewijs voor leven niet is vernietigd door de landers.

Sommige wetenschappers hebben geopperd dat de verbindingen dankzij een natuurlijk proces van het oppervlak zijn verdwenen, bijvoorbeeld door reactieve chemicaliën zoals waterstofperoxide. In het afgelopen jaar stuitte de lander Phoenix van de ruimtevaartorganisatie NASA, die er ook niet in slaagde om organische moleculen te vinden, op iets in de Martiaanse bodem dat wellicht aan de verschuiling van de verbindingen bij heeft gedragen: een bepaalde soort chemicaliën die perchloraten worden genoemd. Op een lage temperatuur zijn deze relatief ongevaarlijk, maar wanneer ze verhit worden tot een temperatuur van enkele honderden graden Celsius stoten ze een grote hoeveelheid zuurstof uit, welke ervoor zorgt dat nabijgelegen brandbaar materiaal verbrandt. Om die reden worden perchloraten ook wel gebruikt om een raket voor te stuwen.

Zowel Phoenix als de twee Viking-landers probeerden organische moleculen te detecteren door bodemmonsters te verhitten en deze te analyseren nadat ze een gasvorm hadden gekregen. Toen Dougas Ming van het Johnson Space Center in de Amerikaanse staat Texas en zijn collega’s besloten om organische verbindingen en perchloraten op dezelfde manier te verwarmen in een laboratorium op aarde, bleek dat de vrijgekomen hitte ervoor zorgde dat er geen moleculen waar men op zoek naar waren overbleven.

IJzeroxide wordt ook in verband gebracht met de detectie van organische verbindingen, maar perchloraten zouden vele malen effectiever zijn. Zelfs als er slechts enkele organische moleculen te vinden zouden zijn in een groot deel van het Martiaanse oppervlak, zou het goed mogelijk zijn dat de landers van de ruimtevaartorganisatie NASA ze alleen maar gemist hebben en ze wel daadwerkelijk bestaan. Het is daarom te vroeg om te concluderen dat deze materialen niet aanwezig zijn op onze buur. “We hebben alleen niet de goede kant opgekeken,” aldus Chris McKay van het Ames Research Center.

7 reacties

  • bladerunner

    26 mei 2009

    Als het inderdaad zo is dat wij door onze aanwezigheid en experimenten precies datgene hebben vernietigd waar we naar op zoek waren, dat is dit een mooi voorbeeld van het z.g.n. onzekerheidsprincipe van de natuurkundige Werner Heisenberg. Die stelde namelijk dat als je iets gaat bestuderen of iets wilt uitrekenen terwijl het onderwerp in kwestie zeer klein is (protonen, of moleculen dus e.d.) dan verander je het ongewild, ongeacht de nauwkeurigheid van je meet apparatuur. Door het één te doen, wordt het onmogelijk het ander te verkrijgen.
    Heisenberg bedoelde weliswaar de subatomaire deeltjes zoals protonen, neutronen etc. maar soms is zijn stelling ook van toepassing op iets “groter” materiaal zoals dus moleculen. We zullen dus in dit geval zoals in het bericht staat niet alleen de andere kant op moeten kijken, maar wellicht ook onze experimenten op een andere wijze moeten zien te doen.

  • Patrick

    26 mei 2009

    Dus heel stellig genomen, kan dat mannetje op mars, ook nog wel eens echt zijn..

  • Predator

    26 mei 2009

    “[…] worden perchloraten ook wel gebruikt om een raket voor te stuwen.”

    Handig voor missies naar Mars waarbij er een ruimtevaartuig terug moet keren op aarde.

  • bladerunner

    26 mei 2009

    @Predator:
    Zoveel zal er wel niet van zijn.
    @Patrick:
    De meeste onderzoeken naar Mars vertellen ons dat er in het verleden mogelijk leven is geweest op Mars.
    Als er nu nog leven is, dan hooguit in de simpelst mogelijke vorm gezien het ontbreken van voedingsbodems voor hogere levensvormen. (Je hebt dan voor een goed ecosysteem op zijn minst een soort van plantenleven nodig wat dan allang op foto’s zichtbaar was geweest.)

  • nickos

    27 augustus 2009

    @bladerunner,

    Hoe weet jij hoe Mars eruit ziet ben je er wel eens geweest of neem jij blindelings de foto’s van NASA aan?
    hoe dan ook volgens mij zijn er op vele planeten organisme ze zullen niet groot zijn of ver zijn met intelligentie maar ze zullen er vast wel zijn.

  • willem

    8 september 2010

    voor leven denken wij mensen volgens mij nog te aards boor eens een gat
    in de bodem van mars ,van minstens een meter diep.mischien vinden wij wel
    verloren leven.

  • Anoniem

    18 december 2011

    bijzonder maar raar wrm eigelijk…….

Een reactie plaatsen is niet meer mogelijk.