Gasplaneet ontdekt bij één van de kleinste bekende sterren

Een team van twee onderzoekers heeft een planeet die veel overeenkomsten met ‘onze’ Jupiter vertoont gevonden bij één van de kleinste sterren waar men tot op de dag van vandaag is gestuit, wat suggereert dat dergelijke werelden mogelijk vaker gevormd worden dan voorheen werd gedacht. De vondst werd gedaan met behulp van een techniek die nog niet eerder een rol van betekenis heeft gespeeld in de zoektocht naar soortgelijke objecten buiten ons zonnestelsel, genaamd astrometrie. Gedurende een tijdsbestek van twaalf jaar werd een dertigtal sterren uitgebreid onder de loep genomen vanuit een observatorium in San Diego en wist men bewijs te vinden voor de aanwezigheid van een gasplaneet bij de onderzochte ster, die VB 10 wordt genoemd en zich op een afstand van twintig lichtjaar in het sterrenbeeld Arend (Aquila) bevindt.

De methode deed vijftig jaar geleden al zijn intrede in de jacht op exoplaneten, maar aangezien bij astrometrie zeer nauwkeurige metingen gedaan moeten worden over lange perioden en de techniek tot voor kort geen ontdekkingen opleverde, wordt vaak op een andere manier naar planeten die in een baan rond een andere ster draaien gezocht. Men wist het bestaan van de pas ontdekte wereld te bevestigen door precieze metingen aan de beweging aan de hemel van diens moederster te doen. Deze wordt namelijk ten gevolge van de aantrekkingskracht van de planeet beïnvloed. Het object, dat de naam VB 10b heeft gekregen, is een gasreus die ruim zes keer zo massief is als Jupiter en in een baan draait die zich ver genoeg van diens metgezel bevindt om een zogeheten ‘koude Jupiter’ genoemd te worden, welke qua temperatuur veel lijkt op de ‘onze’.

De moederster van de gasplaneet waar men op is gestuit is relatief gezien klein. Het is een rode dwergster die twaalf keer zo ‘licht’ is als de zon en maar net groot genoeg is om kernfusie te laten plaatsvinden in diens kern en licht uit te stralen. Lang was het de kleinste bekende ster – nu is VB 10 het kleinste stellaire object dat omcirkeld wordt door een planeet. De afstand tussen de objecten is ongeveer even groot als de afstand tussen Mercurius en de ster waar de aarde omheen draait. Indien er in het stelsel ook enkele rotsachtige planeten te vinden zijn, zullen deze zich naar alle waarschijnlijk tussen de pas ontdekte gasplaneet en de rode dwerg bevinden. Het planetaire systeem waar het tweetal zich in bevindt zou dan zomaar een miniatuurversie van ons eigen zonnestelsel kunnen zijn.

5 reacties

  • Gerry

    29 mei 2009

    Gedurende een tijdsbestek van twaalf… Wordt hier weken, maanden of jaren bedoelt?

    Edit: aangepast, bedankt!

  • Tim

    29 mei 2009

    Op hoeveel planeten staat de teller inmiddels? Driehonderd ofzo?

  • bladerunner

    30 mei 2009

    De laatste update van de extrasolar planet encyclopedie is van 20 mei en staat op 347 planeten.
    Dus nu in ieder geval meer dan dat getal.

  • Frank

    30 mei 2009

    Twaalf jaar lang onderzoek verrichten om één planeet te ontdekken. Petje af hoor.

  • bladerunner

    1 juni 2009

    Ja Frank, het schijnt dan ook een heel secuur werkje te zijn geweest.
    In een artikel hier over op de BBC site vergeleek men het met het meten van de dikte van een mensenhaar op 3 km afstand!

Een reactie plaatsen is niet meer mogelijk.