Raadselachtige explosie waarschijnlijk veroorzaakt door massieve koolstofster

Terwijl we onze planeet nog steeds kampen met een overschot aan ongewild koolstof, blijkt dat het universum hier zonder al te veel moeite van af kan komen. Een onderzoek dat is uitgevoerd door astrofysici van de Universiteit van Warwick heeft namelijk aangetoond dat een mysterieuze stellaire explosie die in 2006 in beeld werd gebracht mogelijk ontstond bij de ongewone dood van een redelijk zeldzame ster die rijk was aan koolstof. Het vreemde object, dat SCP 06F6 wordt genoemd, werd drie jaar geleden ontdekt tijdens de analyse van beelden van de ruimtetelescoop Hubble. Op de opnamen was een ontploffing zichtbaar die in een tijdbestek van ongeveer vier maanden uit het niets verscheen en vervolgens weer zwakker werd.

In september 2008, toen de resultaten van de studie naar het object gepubliceerd werden, bleef de oorsprong van het object een raadsel, maar nu heeft een team van onderzoekers duidelijkheid verschaft. Volgens hen behoort de veroorzaker van de explosie tot een groep sterren die een zeer grote hoeveelheid koolstof bevatten en daarom ook wel ‘koolstofsterren’ worden genoemd. Het object bevindt zich vermoedelijk op een afstand van twee miljard lichtjaar van de aarde en dit duidt er op dat het om de plotselinge dood van een dergelijke ster gaat. Er wordt vermoed dat het object deel uitmaakt van een nieuwe klasse supernovae die stamt uit de beginperiode van het universum. Verschillende telescopen die op dit moment ontworpen en gebouwd worden moeten hier in de toekomst uitsluitsel over geven.

Er bestaan echter nog genoeg vragen over de verschijning, onder meer vanwege het feit dat SCP 06F6 zich in een leeg deel van de hemel bevindt en er in de buurt geen zichtbaar sterrenstelsel te vinden is dat het huisvest. Indien de ster als een normale supernova van het type II tot ontploffing kwam, waarom verhelderde en verzwakte het dan vier keer zo lang als normaal het geval is en waarom stootte het object ruim honderd keer zoveel röntgenstraling uit als werd verwacht? Het laatste suggereert dat de ster in kwestie als het ware uit elkaar werd gereten door een zwart gat en zelf niet de oorzaak was van de explosie, maar ook hier bestaat de enige twijfel over. Door de afwezigheid van een nabijgelegen sterrenstelsel zou het dan om een zwart gat moeten gaan dat een zeer lage massa heeft of één die door een stelsel de interstellaire in werd ‘geschoten’. Hoewel dit zeker niet onmogelijk is, zorgt dit gegeven volgens onderzoeker Boris Gänsicke ervoor dat het idee bedenkelijk is.

7 reacties

  • bladerunner

    1 juni 2009

    Ik betwijfel het ten zeerste dat het hier om een koolstof ster gaat.
    Dit type sterren hebben namelijk een veel te geringe massa om een dergelijke explosie te kunnen veroorzaken.
    Koolstof sterren behoren tot de z.g.n. lang periodieke variabele sterren en zijn allemaal rode reuzen sterren waarin de kernfusie van Waterstof naar Helium in de kern is gestopt, terwijl er in een “schil” rond de kern fusie van Helium plaats vindt. Daardoor wordt er een grote hoeveelheid koolstof naar het oppervlakte gestuwd, wat in het spectrum te zien is. Vandaar de naam “koolstof ster”. Dergelijke sterren echter eindigen hun leven als een planetaire nevel; een explosie die niet helder genoeg is om op een dergelijke afstand te worden gezien als op de foto. Een bekent voorbeeld van een dergelijke ster is Mira (Omicron Ceti)

  • mottombo

    1 juni 2009

    zou je dit wat beter/uitgebreider kunnen uitleggen?
    Ik snap het namelijk niet maar wil er wel meer vanaf weten!!

  • Jonathan Dhaese

    1 juni 2009

    mottombo, ik kan niet meer uitleg geven over dit onderwerp, maar je vertelt best wel welk deel je niet zo goed begrijpt. Mensen die er wel meer verstand van hebben kunnen op basis van je vraag toch niet achtergrondinformatie over het ganse artikel geven?

  • Patrick

    1 juni 2009

    Het zou goed een koolstofster geweest kunnen zijn. Eentje met wellicht een (zwakke) begeleider (rode dwerg?) die materiaal op de koolstofster dumpte. En je hebt geen sterrenstelsel nodig om sterren te maken. Juist andersom. Deze wellicht binaire ster paar bevond zich schijnbaar in de interstellaire ruimte.

  • bladerunner

    1 juni 2009

    @mottombo:
    Jonathan heeft gelijk.
    Ik snap best dat je het niet begrijpt, maar wat dan niet? Mijn reactie, of het artikel zelf?
    De astronomen die zich bezig hielden met dit object zitten zelf nog met een aantal vragen.
    Als je vraag over supernova’s gaat, dan stel ik voor dat je eerst de volgende link gaat lezen, mogelijk beantwoordt dat een aantal vragen.

    http://nl.wikipedia.org/wiki/Supernova

  • bladerunner

    1 juni 2009

    @Patrick:
    Er kan natuurlijk sprake zijn van een binair stelsel waarvan de twee sterren in symbiose leven.
    De kleinste van de twee sterren is dan een witte dwerg en “slurpt” dan materie op van een rode dwerg, en soms een rode reus (in dit geval dus deze koolstof ster). Op een gegeven moment ontstaat er een kritiek moment waarop de begeleider explodeert en de opgevangen massa uitstoot waarop het proces weer van voor af aan begint. Dat wordt dan ook wel eens een “recurrent nova” genoemd.
    Dus de explosie in zo’n stelsel is niet de rode dwerg of reus die explodeert, maar de witte dwerg. En doorgaans zijn deze explosies veel minder helder dan dat van een supernova. Op de vermelde afstand van 2 miljard lichtjaar zou zo’n explosie niet zo duidelijk te zien zijn. Het zou echter wel verklaren waarom de explosie zo lang zichtbaar was, omdat dit bij novae kan variëren van enkele dagen tot jaren.

  • bladerunner

    2 juni 2009

    p.s:
    Een rode dwerg heeft een veel te geringe massa om van invloed te kunnen zijn.
    De massa van een rode reus kan b.v.b. 5 maal de zon zijn, maar een rode dwerg slechts 0,1.

Een reactie plaatsen is niet meer mogelijk.