‘Doodvonnis’ uitgesproken over vulkanische maan Io

Uit de analyse naar talloze observaties die in een tijdbestek van zo’n honderd jaar zijn uitgevoerd blijkt dat de maan Io op een dag niet meer zo ‘levendig’ zal zijn als het op dit moment is. De pizzamaan, zoals het object vanwege diens opvallende uiterlijk ook wel wordt genoemd, is ongeveer even groot als onze natuurlijke satelliet en is één van de vier Joviaanse manen die de planeet Jupiter omcirkelen. Vanwege het feit dat er door de aantrekkingskracht van de gasreus voortdurend warmte op wordt gewekt in het inwendige van Io is de maan het meest vulkanisch actieve object in ons zonnestelsel. Maar uit een studie blijkt dat het hemellichaam dat niet voor eeuwig zal zijn.

De warmte die benodigd is voor de activiteit op de maan wordt veroorzaakt door de langgerekte baan waarin Io rond de ‘koning der planeten’ draait. De invloed die Jupiter uitoefent op het object met diens aantrekkingskracht is hierdoor niet altijd even groot, waardoor de maan vervormd raakt en het met vulkanen bedekte oppervlak omhoog en omlaag wordt bewogen. Het hoogteverschil bedraagt in sommige gevallen ongeveer tien meter. Door de gravitationele interactie tussen de maan en diens ‘broertjes’ Europa en Ganymedes blijft Io in een elliptische baan draaien, wat er volgens onderzoeker Valéry Lainey en zijn collega’s van een observatorium in de Franse hoofdstad Parijs voor zorgt dat het object naar de gasreus toe beweegt. Zo luidt hun conclusie na het analyseren van observaties die uitgevoerd zijn tussen 1891 en 2007.

Wanneer de afstand tussen Io en gasplaneet het kleinst is laat de zwaartekracht de maan sneller draaien als het invloed uitoefent op de dichtstbijzijnde zijde van het object. “Io verliest orbitale energie, diens orbitale periode wordt kleiner en het beweegt hierdoor richting Jupiter,” legt Gerald Schubert van de Universiteit van Californië uit in een reactie op het onderzoek. Dit zou ook verklaren waarom de vulkanische activiteit op de maan geleidelijk afneemt. In tegenstelling tot Io bewegen Europa en Ganymedes zich juist van hun grote metgezel af. Een soortgelijk proces zou ook optreden bij andere manen in het zonnestelsel, zoals Neptunus’ maan Triton. Het oppervlak van het object is bedekt met talloze kleine geisers die actief blijven door de gravitationele invloed van de blauwgekleurde planeet.

10 reacties

  • Jeroen Postma

    20 juni 2009

    Hmm, interesant!

    Zal Io op een dag ooit tegen Jupiter aanbotsen?

  • Frank

    20 juni 2009

    Dat vroeg ik me ook al af.

    En zo ja, zal Io dan in de atmosfeer van Jupiter verdwijnen of op een gegeven moment in stukken breken?

  • Twix

    20 juni 2009

    Als we de technologie hadden uitgevonden zouden we de maan Lo weer terug op de plaats zetten en verder weg van Saturnus en deze als maan voor Mars geven.

  • Tim

    20 juni 2009

    @Twix: huh?

  • Jonathan D'haese

    21 juni 2009

    Frank,
    Ik denk inderdaad dat Io in stukken zal breken voor het in de atmosfeer van Jupiter zal verdwijnen.

    Twix,
    Jij kan best het artikel eens opnieuw lezen. Het gaat om de maan Io (een i gevolgd door een o, niet Lo), het is een maan van JUPITER, niet Saturnus. En heb jij enig idee hoeveel moeite/energie het zou kosten om een “nutteloze” maan te redden, laat staan deze miljoenen kilometers te verplaatsen en vervolgens ze in een baan rond Mars te brengen? Laat staan dat we over die technologie zouden beschikken binnen de 500 jaar.

  • Jeroen Postma

    21 juni 2009

    hahaha zo allemachtig wat voor stuwraket zou je tegen zo’n bol moeten drukken om hem alleen al in beweging te krijgen ^^

    @Twix, lees inderdaad even het artikel opnieuw 😉

  • Vretende Zebra

    21 juni 2009

    En laten we dan eerst eens met onze eigen maan beginnen. Dat is veel veiliger. Dichterbij ook nog eens.

  • Jonathan Dhaese

    21 juni 2009

    En ze gaat weg van de aarde aan een snelheid van 3à4cm per jaar

  • Vretende Zebra

    21 juni 2009

    3 à 4 cm per jaar?! Ah, de lieve schat…

  • Jonathan Dhaese

    21 juni 2009

    Vretende zebra 🙂 bekijk het op astronomische schaal. Pakweg 100 miljoen jaar 🙂
    Er zal dan van getijdewerking niet veel meer in huis komen 😮

Een reactie plaatsen is niet meer mogelijk.