Mogelijk genoeg zuurstof op maan Europa voor grote levensvormen

De oceaan van vloeibaar water van Europa, één van de vier grootste manen van gasplaneet Jupiter, bevat veel meer zuurstof dan eerder werd verondersteld – mogelijk genoeg voor het ontstaan van levensvormen, aldus onderzoekers. Er is vooralsnog geen bewijs dat er ergens buiten de aarde leven te vinden is, maar van de Joviaanse maan wordt al langer gedacht dat het een geschikte plek is om te zoeken naar biologische activiteit. Uit een nieuwe studie die is uitgevoerd door Richard Greenberg van de Universiteit van Arizona is nu gebleken dat er op Europa niet alleen genoeg zuurstof aanwezig is voor micro-organismen, maar ook voor grotere dieren die een grotere zuurstofbehoefte hebben.

Het water op de maan ligt verscholen onder enkele kilometers ijs, een gegeven dat ervoor heeft gezorgd dat wetenschappers zich af begonnen te vragen of er veel zuurstof op het object te vinden is. De oceaan bevat twee keer zoveel vloeibaar water als alle oceanen op onze planeet samen. Het nieuwe onderzoek suggereert dat er mogelijk honderd keer zoveel zuurstof aanwezig is op Europa dan eerder gedacht werd. Verondersteld wordt dat zuurstof gevormd wordt wanneer energetisch geladen deeltjes van de zon in aanraking komen met Europa’s ijzige oppervlak. De stof is waarschijnlijk belangrijk voor de metabolische processen van levensvormen, hoewel zwavel of methaan bij sommige organismen een grotere rol speelt.

Om te bepalen hoeveel zuurstof er mogelijk in de oceaan te vinden is, werd het oppervlak – dat slechts zo’n vijftig miljoen jaar oud is en voortdurend in beweging is – uitgebreid bestudeerd. Volgens Greenberg verloopt de zuurstoftoevoer blijkbaar zo snel, dat het zuurstofgehalte binnen enkele miljoenen jaren groter kan zijn dan die van de aardse oceanen. Het goede nieuws is dat de eerste zuurstof waarschijnlijk pas na enkele miljarden jaren de oceaan wist te bereiken. Indien dat niet het geval zou zijn geweest, zou de mogelijke ontwikkeling van de eerste pre-biotische chemie en de eerste primitieve organische verbindingen verstoord worden door oxidatie. Een soortgelijk oponthoud in de zuurstofproductie op aarde was waarschijnlijk essentieel voor het proces dat uiteindelijk leidde tot het ontstaan van leven.

14 reacties

  • Willem

    8 oktober 2009

    Onbegrijpelijk dat ze die missies naar Europa geen voorrang geven en zelfs cancelen.
    Ik begrijp dat Mars belangrijk is voor een menselijke basis, maar er zijn zoveel planeten nu die veel aandacht krijgen terwijl die in mijn ogen een stuk minder boeiend zijn dan deze maan.

  • bladerunner

    8 oktober 2009

    Helemaal mee eens (Misschien krijgt Arthur C. Clarke toch nog gelijk)

  • Neil

    8 oktober 2009

    All these worlds are yours except Europa. Attempt no landings there.

  • Jozef

    9 oktober 2009

    er is geen enkele reden te veronderstellen dat er meer kans is om leven te vinden op europa of encyladous.. water is belangrijk voor 1 soort leven.. en dat is het type leven dat we op aarde kennen.

    er is geen enkele reden om aan te nemen dat andere soorten leven dezelfde moleculen gebruiken of zelfs uberhaupt water en zuurstof nodig hebben.

    de enige reden dat leven op aarde water en zuurstof nodig lijkt te hebben is niet omdat dat zo is, maar omdat water en zuurstof in forse hoeveelheden aanwezig zijn en leven zich heeft aangepast deze materialen te gebruiken om hun veelvoorkomendheid.

    We moeten ons niet concentreren op deze werelden maar onze zoektocht naar leven concentreren op ALLE mogelijke plekken in ons zonnestelsel. de kans dat we het aantreffen is namelijk overal even groot.

    aangezien we alleen het aardse leven kennen en haar omstandigheden is het onzinnig om te veronderstellen wat “leven” en “goede condities” voor leven zijn om te ontstaan. zolang we geen andere vorm hebben ontdekt kunnen we geen andere conclusies trekken uit onze huidige kennis van leven dan dat het zich goed heeft aangepast aan de hier aanwezige stoffen. niks meer en niks minder.

  • bladerunner

    9 oktober 2009

    @Josef:
    Helemaal fout: Het leven heeft zich NIET aangepast aan de aanwezigheid van water en zuurstof. Deze elementen waren er al lang voordat het universum überhaupt geschikt werd om leven te herbergen.
    M.a.w: het leven is juist ontstaan door de AANWEZIGHEID van deze elementen. Het kan geen toeval zijn dat een water molecuul juist is opgebouwd uit:
    A) het simpelste en meest voorkomende element (waterstof), en dat:
    B) het andere atoom dus zuurstof is, wat elke hogere levensvorm nodig heeft.
    Zelfs eencellige dieren hebben water nodig. En zuurstof is toevallig het enigste element dat verbindingen aan kan gaan met elk ander element en dus een oneindig aantal combinaties oplevert. Het zelfde geldt voor koolstof dat in elke organisch stof voorkomt.
    Het is absoluut niet waar dat de kans overal even groot is. Dat is wetenschappelijk niet aangetoond en statistisch onmogelijk. Dus moeten we eerst zoeken op plekken die aan onze condities voldoen omdat die condities dicteren dat er leven kan zijn, terwijl de rest giswerk is. En bovendien: de NASA is afhankelijk van wat het congres hun geeft aan budget. Zou jij dan dat geld uitgeven aan een dorre droge asteroïde waar niets te beleven valt i.p.v. een op een vroege Aarde gelijkende maan waar mogelijk oerleven te bestuderen is? Denk je eens in wat dat voor een opschudding en inzicht zal opleveren!

  • Anoniem

    9 oktober 2009

    juist omdat wij niet weten of er andere levensvormen zonder zuurstof en water kunnen leven, kunnen wij beter wel naar soortgelijke maanen, planeten zoeken omdat wij onze planeet als bewijs hebben hoe het kan onstaan en alle andere mogelijkheden zijn maar theorieeen die niemand zeker weet dus waarom zou je daar dan kostbare tijd en geld in steken

  • rupert

    9 oktober 2009
  • Hans

    9 oktober 2009

    Ik weet dat het (overigens ZEER interessante) programma Alpha Centauri,
    gepresenteerd door astrofysicus prof. Harold Lesch, in verschillende
    uitzendingen aandacht heeft besteed aan zaken waar buitenaards leven aan
    zou moeten voldoen. Waarbij o.a. wordt uitgelegd waarom het haast wel
    koolstof-based moet zijn.

    Ik heb de betreffende aflevering nog niet gezien, maar alle afleveringen
    van dit programma (bekijk vooral de recentere uitzendingen, de oudere zijn
    veel te simpel) zijn te vinden op:
    http://www.br-online.de/br-alpha/alpha-centauri/index.xml

    Als je de zender BR-α kunt ontvangen: Elke nacht tijdens “Space Night”
    (deze zender zendt ’s nachts ipv. telefoonspelletjes satellietbeelden uit,
    of soms speciale events zoals de volledige oude uitzending van de 1e
    maanlanding enzo) wordt er een aflevering uitgezonden.

  • jeuj

    9 oktober 2009

    jeujjj 🙂

  • Frank

    10 oktober 2009

    @Bladerunner

    Ben het met je eens.
    Het is misschien wel de grootste, belangrijkste vraag die de mensheid zicht ooit gesteld heeft; is er leven elders in het universum?

    In zo’n enorm fundamentele vraag moet veel meer geld gestoken worden wat mij betreft. We geven (relatief) al zo weinig uit aan de ruimtevaart. Zo weinig dat het bijna een belediging voor de wetenschap is. Reken voor de gein eens uit wat jij als Europese belastingbetaler uitgeeft aan de ruimtevaart en vergelijk het daarna met de Amerikaanse belastingbetaler. Je zal schrikken van de resultaten…

  • bladerunner

    10 oktober 2009

    @Frank:
    Uit een artikel van het Financieel dagblad (2007):

    “Nederland heeft kansen om een grotere rol te spelen in de ruimtevaart. Dat is de mening van Michel Brouwer, manager strategie en beleid van het Nederlands Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium NLR. Gemiddeld investeert de Nederlandse overheid nu zo`n 70 miljoen euro in de ruimtevaart. Op Europees niveau zet dat Nederland op de zesde plaats.

    Volgens Brouwer levert Nederland een belangrijke bijdrage aan de ruimtevaart” einde citaat.

    Gezien ons nationaal inkomen lijken we het zo slecht nog niet te doen.
    En vergeet niet dat wat NASA krijgt eigenlijk ook een schijntje is vergeleken bij wat Amerika uitgeeft aan defensie, buitenlandse inmenging en “terrorisme” bestrijding.

    Persoonlijk zeg ik: Ja er moet wel buitenaards leven zijn. Ik vind namelijk de gedachte dat wij de enigste zijn in dit onmetelijke universum welhaast onverdraaglijk en zo zinloos. Om maar weer even te spreken met mijn favoriete film “Contact”: “Een ongelooflijke verspilling van ruimte”.

  • Frank

    11 oktober 2009

    Zeker een mooie film.

    Over dat budget; we zijn ook de 6e economie van Europa, dus wat dat betreft zijn we nog steeds een middenmoter als je op de 6e plek staat. Budget ESA: 3,5 miljard, zo’n 300 miljoen inwoners lidstaten ESA = 11,5 euro pp per jaar. Dus mensen die zeuren dat de (bemande) ruimtevaart geldverspilling is moeten gewoon 4 pilsjes minder drinken in een jaar, heb je het weer terugverdiend. Gewoon lachwekkend dat budget. En Bakellende maar trots op z’n *kuch* innovatieplatform *kuch*.

    Mijn persoonlijke inschatting is ook dat er leven elders in de Melkweg (en universum) moet zijn. Alleen de explosie van leven die we hier op Aarde kennen zal niet vaak voorkomen in het heelal. Dat er hier hoog intelligente wezens als de mens zijn ontstaan is zeer uniek denk ik. Misschien zijn we wel de enige intelligente soort op DIT moment in de Melkweg, zeker als je de korte duur van een intelligente beschaving in ogenschouw neemt. Wij komen ook pas net om de hoek kijken met zo’n 70 jaar radiotechniek…

    Wie weet was er 1 miljard jaar geleden al een beschaving als de onze 100 lichtjaar verderop, we zullen het waarschijnlijk nooit weten. Al hoop ik wel dat we in de komende decennia nog enige tekens van leven zullen ontdekken in ons zonnestelsel en daarbuiten. Op Europa en Mars (fossielen uit het verleden) zou het zomaar kunnen…

  • peter graumuller

    29 mei 2012

    Ah, van in 1984 liepen er eerste mensen op mars maar niemand weet dit, europa is bijzaak, mars en oze eigen aardse maan zijn veel belangerijker

  • antineutraal

    7 augustus 2013

    Wat “Jozef” schreef lijkt mij juist. Wij hebben de gewoonte te zoeken naar leven zoals wij het kennen. We kunnen niet weten wat we nog niet kennen.
    De veronderstelling dat leven water en zuurstof nodig heeft, kon wel eens onjuist blijken.

    Wat betreft het onderzoeksbudget, er zijn meer landen dan de Verenigde Staten en Europa bezig met ruimtevaart en onderzoek.

Een reactie plaatsen is niet meer mogelijk.