Doorzoek 2011

Komend weekend meteorenregen door de Draconiden?

Eén jaar geleden berichtte AstroVersum dat we misschien een meteorenregen in oktober 2011 konden verwachten. Nu is het zo ver, het is oktober 2011 en hoe staat het met deze meteorenregen? Na het bericht van vorig jaar zijn er nauwelijks nieuwe berichten omtrent deze meteorenregen verschenen, tot de afgelopen paar dagen.

Weer op zusterplaneet Venus blijkt minder saai dan gedacht

Op het eerste gezicht zou een weerman of weervrouw op onze buurplaneet Venus een zeer makkelijke of een zeer saaie baan hebben, afhankelijk van hoe je het bekijkt. Het is algemeen bekend dat het klimaat op de kokend hete wereld vrij onplezierig is; boven diens oppervlak, waar een temperatuur heerst van circa 470 graden Celsius, hangt een verstikkende deken van wolken van zwavelzuur en een dampkring die ruim negentig keer zoveel druk uitoefent als de onze. Een nieuwe studie laat echter zien dat het weer op Venus interessanter is dan gedacht, nu het enkele bijzondere verschijnselen die gaande zijn in diens atmosfeer aan het licht heeft gebracht.

Mysterie jonge zon en vloeibaar water groter dan ooit

Er stroomt al ruim 3,8 miljard jaar vloeibaar water op de aarde, sinds vlak na het ontstaan van onze planeet. Het bewijs hiervoor komt van gesteente dat dateert uit de jaren waarin water zich over het aardoppervlak verspreidde. Paleontologen en geologen zitten echter met de handen in het haar, aangezien de zon destijds ongeveer dertig procent zwakker was dan vandaag de dag en zodoende niet genoeg warmte af zou hebben gegeven om het water op onze planeet vloeibaar te houden. Deze paradox houdt wetenschappers al sinds de zeventiger jaren bezig en een oplossing lijkt nog lang niet in zicht.

‘Europa verdwijnt langzaam onder Afrika’

Een team van onderzoekers onder leiding van Rinus Wortel van de Universiteit van Utrecht heeft aangetoond dat het continent Europa langzaam onder Afrika schuift en zodoende een nieuwe subductiezone ontstaat. De twee continenten komen al vele miljoenen jaren samen, waarbij de noordelijke rand van de Afrikaanse tektonische plaat in een langzaam tempo onder de Euraziatische plaat verdwijnt. De nieuwe studie van Wortel en collega’s laat echter zien dat dit proces is vastgelopen en de rollen langzaam maar zeker aan het omdraaien zijn.

Waarom blijft het zo stil daar boven?

In een ongedwongen gesprek tijdens de lunch in 1950 stelde de Italiaans-Amerikaanse fysicus Enrico Fermi een tegenwoordig bekende vraag: als intelligent leven zich vele malen in ons stelsel en verderop ontwikkeld heeft, waarom zien we daar dan niets van? Deze alom bekende paradox, de zogeheten ‘Fermi-paradox’, kan op een aantal verschillende manieren verklaard worden. Leven, laat staan intelligent leven, zou vrij zeldzaam zijn, intelligente beschavingen zouden vaak ten onder gaan aan hun eigen technologie en mochten er ergens buitenaardse levensvormen rondzwerven, dan zouden ze te bang zijn om ons te storen. Fysicus Adrian Kent komt nu echter met een nieuwe, totaal andere mogelijkheid.

Meest massieve verafgelegen object ooit ontdekt

Een team van onderzoekers heeft het meest massieve verafgelegen cluster, het 1,3 duizend biljoen zonnemassa’s wegende object SPT-CLJ2106-5844, tot op heden gevonden. Met deze massa, ruim duizend keer groter dan die van de Melkweg, is het cluster het meest massieve object dat tot op de dag van vandaag is ontdekt in het verafgelegen deel van het universum. Er bestaan dan wel enkele andere clusters die nog veel massiever zijn, maar omdat deze op een veel kleinere afstand van ons verwijderd zijn, hebben ze miljarden jaren langer de tijd gehad om materie te ‘verorberen’ en aan massa te winnen.

Reeks zware aardbevingen: toeval of niet?

De alles vernietigende tsunami van 2004 in de Indische Oceaan, die aan bijna 250.000 mensen het leven kostte, was het gevolg van de eerste aardbeving met een kracht van 9,0 op de Schaal van Richter sinds 1967. Naar aanleiding van deze beving en de reeks kleinere, maar nog steeds verwoestende bevingen in Haïti, Chili en Nieuw-Zeeland, die dit jaar voorbij werden gestreefd door de zware zeebeving ten oosten van Japan, vragen onderzoekers zich af of het aantal zware aardbevingen toe aan het nemen is. Is het mogelijk dat er een verband bestaat tussen de bevingen of is er sprake van puur toeval?

Grote asteroïde passeert aarde aan het einde van het jaar

In november dit jaar zal één van de grootste potentieel gevaarlijke asteroïden die rondzweven in het zonnestelsel – als het gaat om de kans op een botsing met de aarde – onze planeet op een betrekkelijk kleine afstand passeren. De afstand tussen de aarde en de asteroïde 2005 YU55, een rots met een diameter van vierhonderd meter, bedraagt op 8 november slechts iets meer dan driehonderdduizend kilometer, wat overeenkomt met 0,85 keer de afstand tussen onze planeet en de maan.

Hubble ziet laatste stuiptrekkingen van ster

De ruimtetelescoop Hubble is getuige geweest van een bijzonder schouwspel bij een ster die zijn laatste restjes nucleaire brandstof verbruikt. De ster, gelegen in de zogeheten Westbrook-nevel, heeft in zijn laatste levensfase een vreemde en onregelmatige bundel van straalstromen en wolken doen ontstaan. De instabiele buitenste lagen van de ster stoten een giftig brouwsel van gassen, waaronder koolmonoxide en blauwzuurgas uit en het resultaat van deze opleving in de activiteit van de ster is nu te zien op een nieuwe foto.

Rapport pleit voor missies naar Mars, Europa en Uranus

Een nieuw rapport beveelt een drietal planetaire missies aan voor het decennium 2013 tot 2022 dat tot een groot aantal belangrijke nieuwe ontdekkingen over het zonnestelsel zou kunnen leiden. De missies zouden in het teken moeten staan van onze buurplaneet Mars, ijsmaan Europa en gasreus Uranus. In het rapport, opgesteld door het National Research Council, komt men verder met het advies om de aandacht te verleggen naar missies op kleinere schaal en enkele of alle voorgestelde grootschalige missies uit te stellen, mocht het budget van de ruimtevaartorganisatie NASA niet toereikend genoeg zijn.

Scepsis rond vondst ‘buitenaardse’ fossiele bacteriën

Richard Hoover, gerenommeerd wetenschapper van de ruimtevaartorganisatie NASA, claimt op kleine fossielen van buitenaardse levensvormen gestuit te zijn in de overblijfselen van een meteoriet. Het onderzoek waaruit dat blijkt werd, samen met foto’s van de microscopische regenworm-achtige schepsels, afgelopen vrijdag gepubliceerd in Journal of Cosmology, dat gratis online verkrijgbaar is. De resultaten hebben tot zowel opwinding als scepsis geleid en zullen binnen afzienbare tijd bekeken worden door een groot aantal experts.

‘Tijdreizen zonder grootvaderparadox is mogelijk’

Eén van vele intrigerende concepten in de relativiteitstheorie van Einstein is het idee van gesloten tijd-achtige krommen, banen in de ruimtetijd die na een bepaalde tijd terugkeren op hetzelfde punt en dus gesloten zijn, maar wel tijd-achtig zijn en dus door massieve deeltjes gevolgd kunnen worden. Als zodanig zouden dergelijke krommen, ook wel CTC’s genoemd, de mogelijkheid bieden om terug in de tijd te reizen.

Bizar planetenstelsel ontdekt

Verborgen in de grote hoeveelheid gegevens van de Kepler-telescoop bevindt zich een planetair systeem dat bestaat uit twee planeten die in dezelfde baan om hun moederster draaien. Mocht de ontdekking worden bevestigd, dan zou de vondst de theorie dat de aarde haar baan ooit met een hemellichaam ter grootte van buurplaneet Mars deelde ondersteunen. De botsing tussen onze planeet en het object, dat al eerder omgedoopt werd tot Theia, had mogelijk het ontstaan van de maan tot gevolg.

‘Koraalrif tegen 2050 geheel verdwenen’

Het koraalrif op de zeebodem kan tegen 2050 geheel verdwijnen zijn, tenzij er met spoed maatregelen worden genomen om de gevaren die het ‘regenwoud van de zee’ loopt te verminderen. Een vandaag gepubliceerd rapport van de denktank van het World Resources Institute laat zien dat de opwarming van de zeeën, verzuring van de oceanen door de uitstoot van koolstofdioxide, scheepvaart, overbevissing, kustontwikkeling en afname van de bedrijvigheid in de landbouw een bedreiging vormen voor het koraalrif, waar honderden miljoenen mensen afhankelijk van zijn.

Aardkern draait opmerkelijk langzamer dan gedacht

Dankzij een nieuwe studie hebben onderzoekers de eerste nauwkeurige schatting van hoeveel sneller de kern van de aarde in vergelijking met de rest van de planeet draait weten te maken. Het was al langer bekend dat de aardkern sneller draaide, maar men heeft nu ontdekt dat eerder gemaakte schattingen onjuist waren en dat de kern veel langzamer beweegt dan eerder werd verondersteld – slechts één graad in een miljoen jaar in plaats van één graad per jaar.

NASA stuurt mensachtige robot de ruimte in

De astronauten aan boord van het internationaal ruimtestation ISS zullen over een niet al te lange tijd een nieuwe kamergenoot hebben. Dit keer geen mens, maar een humanoid. Eind deze maand moet Space Shuttle Discovery tijdens missie STS-133 de ruim 135 kilogram wegende robot Robonaut 2, ook wel bekend als ‘R2’, afleveren bij het ISS, waar het de eerste humanoïde robot zal zijn die reist naar en werkt in de ruimte. Het door NASA en General Motors ontwikkelde apparaat moet verschillende taken van de bemanningsleden in het complex over gaan nemen.

Morgen zonsverduistering: tijden, weersvooruitzichten en live webcasts

Morgenochtend zal er in ons land, mits de weergoden ons goed gezind zijn, een gedeeltelijke zonsverduistering zichtbaar zijn. Tussen 8:02 uur en 10:40 uur wordt onze ster bedekt door de maan, waarbij het maximum van de eclips bereikt wordt om 9:17 uur. Ongeveer 77% van de diameter van de zonneschijf gaat op dat moment schuil achter onze natuurlijke satelliet. Vanwege de lage stand van de zon ten tijde van de eclips en de slechte weersvooruitzichten zal het enige moeite kosten om de zonsverduistering te kunnen aanschouwen.

Marsrovers Spirit en Opportunity al zeven jaar op Mars

Terwijl we hier op aarde enkele dagen geleden vierden dat we in een nieuw jaar aan zijn beland, vieren twee robots op Mars deze maand hun eigen mijlpaal: ze verblijven al maar liefst zeven jaar op de rode planeet. De rover Spirit, niet veel groter dan een golfkarretje, landde op 4 januari 2004 op onze buurplaneet. Zijn ‘broertje’ Opportunity maakte drie weken later, op 25 januari, contact met de het Martiaanse oppervlak. Het tweetal zou oorspronkelijk negentig dagen onderzoek blijven verrichten.

China en Rusland slaan handen ineen bij missie naar Mars

Volgens Chinese staatsmedia zal China in oktober van dit jaar haar eerste ruimtevaartuig lanceren dat in een baan om onze buurplaneet Mars moet gaan draaien. De sonde, Yinghuo-1 genaamd, zou oorspronkelijk in oktober 2009 samen met de Phobos Explorer, een vaartuig van Russische makelij op weg gaan naar de rode planeet en zijn grootste maan Phobos, maar de lancering vanaf het Baikonoer Cosmodrome werd destijds om onbekende redenen uitgesteld.

Signaal voor ‘Martiaans’ methaan kwam mogelijk van de aarde

De bewering dat de atmosfeer van onze buurplaneet Mars methaan bevat, hetgeen de suggestie wekt dat er leven te vinden kan zijn op de planeet, is mogelijk te voorbarig. Volgens een team van onderzoekers wordt het bewijs voor de aanwezigheid van methaan op de rode planeet mogelijk veroorzaakt door methaan in de dampkring van de aarde. Bij observaties aan de planeet zou men ten onrechte verondersteld hebben dat het om Martiaans methaangas ging.