Auteurspagina: Arie Nouwen

Tel de sterren tegen lichtvervuiling

Morgen start wereldwijd de zogenaamde Great World Wide Star Count, die bedoeld is om door middel van het tellen van de sterren te kijken hoe het met de lichtvervuiling gesteld is. De actie duurt tot 15 oktober 2007. Waarnemers op het noordelijk halfrond moeten de sterren in het sterrenbeeld Zwaan (Cygnus) tellen en waarnemers ten zuiden van de evenaar moeten dat voor het sterrenbeeld Boogschutter (Sagittarius) doen.

Wordt Galileo betaald uit landbouwgeld?

Al ruim een half jaar lang wordt er gesteggeld over de financiering van het systeem van satellietnavigatie Galileo, de Europese tegenhanger van het Amerikaanse Global Positioning System. Deze week stelde Eurocommissaris Barot van Transport voor om de voor Galileo benodigde 2,4 miljard euro voor het grootste gedeelte te financieren uit landbouwfondsen die dit jaar en volgend jaar over blijven.

Militair zag pulsars eerder dan wetenschappers

Het verhaal over de ontdekking van pulsars is al duizend keer verteld, maar moet herschreven worden: het klassieke verhaal luidt dat begin augustus 1967 Miss Jocelyn Bell, een pas afgestudeerde jongedame die de taak had om registraties van radiosignalen uit te pluizen op zoek naar quasars, merkt dat er in de signalen iets vreemds zat: scherpe, periodieke radiopulsen met een nooit geziene regelmaat van 1 puls per 1,337 seconden.

Enorme leegte in het heelal ontdekt

Sterrenkundigen van de Universiteit van Minnesota hebben in de ruimte een enorme leegte ontdekt van bijna een miljard lichtjaar doorsnede, waar niet alleen gewone materie ontbreekt, maar waar ook de donkere materie afwezig lijkt te zijn. Er waren al eerder van dat soort gaten (voids) in het heelal ontdekt, maar eentje van deze omvang was nog niet eerder bekend. De omvang van de leegte is ook niet te verklaren met de huidige heelalmodellen.

Big-bang-natuurkundige Alpher overleden

Op zondag 12 augustus j.l. is de Amerikaanse natuurkundige Ralph Alpher op 86 jarige leeftijd overleden. In de jaren veertig werkte hij nauw samen met George Gamow en Ralph Herman bij het opstellen van de Big Bangtheorie. Hij probeerde als een van de eerste de hoeveelheid (abundantie) van alle elementen uit te rekenen die tijdens de oerknal werd gevormd (De zogenaamde Big Bang nucleosynthese.) en ook wat de temperatuur was van de straling die na de oerknal was overgebleven.

UFO’s ontworpen in Nederland?

Nee, de komkommertijd is niet aangebroken en ik ga het niet hebben over de hoos van waarnemingen van UFO’s door dronken campinggasten. Het gaat alleen maar over de bouw, het ontwerp van UFO’s in Nederland. Ik kwam vandaag het bericht tegen dat Etnel Straatsma van de Technische Universiteit Delft het plan heeft gemaakt voor een nieuwe ecologisch verantwoorde manier van vliegen, middels een toestel dat verdacht veel lijkt op een vliegende schotel.

Stofhoos op Mars van boven gezien

De HiRISE camera aan boord van de Mars Reconnaissance Orbiter is er in geslaagd een stofhoos op Mars van boven te fotograferen. Zie bijgaand bijzondere plaatje, ongeveer een maand terug genomen van het Hellas Planitiagebied. Dergelijke stofhozen, te vergelijken met windhozen op Aarde, ontstaan als de temperatuur op het oppervlak veel hoger is dan hogerop.

60e Saturnusmaan ontdekt

Op een opname van de Saturnusverkenner Cassini is het 60e maantje ontdekt dat om de geringde reuzenplaneet draait. De opname werd 30 mei 2007 gemaakt en het waren onderzoekers van de Queen Mary Universiteit in London die de maan ontdekten. Op andere opnames van Cassini werd vervolgens verder gezocht en kon de maan geverifieerd worden. De codenaam voor de nieuwe maan is “Frank”.

Brian May heeft z’n proefschrift klaar

Hij heeft er welgeteld 33 jaar over gedaan, maar eindelijk is het dan zover: Brian May heeft zijn proefschrift klaar over interplanetaire stofwolken. May begon aan z’n proefschrift in de periode 1971-1974 aan het Imperial College in London. Daarna had hij enkele decennia geen tijd voor sterrenkunde omdat hij ook nog als gitarist deel uitmaakte van de band Queen, waarvoor hij bekende nummers schreef als ‘We will rock you’ en ‘Fat Bottomed Girls’. Na de dood van zanger Freddy Mercury stopte de band en kon May weer verder met z’n sterrenkundestudie.

42 en de massa van het melkwegstelsel

Douglas Adams heeft het lang geleden in z’n Transgalactisch liftershandboek al gezegd: 42 is het ultieme antwoord op het leven, het universum en alles. Dit blijkt maar weer eens nu een team sterrenkundigen, waaronder Professor Freeman van de Australian National University’s Research School, de totale massa van het Melkwegstelsel heeft bepaald: 3 x 10^42 zonnemassa’s! Dat is dus een 3 gevolgd door 42 nullen!

Groene komeet te zien!

We hadden al een tijdje groene stroom, maar nu is er een nieuwe loot aan de groene boom. Er is namelijk aan de noordelijke sterrenhemel momenteel een vrij heldere komeet zichtbaar die een merkwaardig groene kleur heeft: C/2006 VZ13 Linear. Hij staat nu in het sterrenbeeld Draak.

Donkere materie geeft oude sterren verjongingskuur

Gisteren stond een interessant artikel in de wetenschapsbijlage van NRC-Handelsblad: oude, uitgebluste sterren blijken wellicht een soort van verjongingskuur te kunnen ondergaan doordat ze in staat zijn zogenaamde WIMPs in te vangen, weakly interactive massive particles, oftewel een vorm van donkere materie. Igor Moskalenko en Lawrence Wai, beiden als astrofysici werkzaam aan de Stanford Universiteit in de VS, komen met dat opmerkelijke idee.

Sterrenstelsel met dubbele supernova ontdekt

Supernova’s zijn normaal gesproken een zeldzaam verschijnsel, die in een gewoon sterrenstelsel zo eens tussen 25 en 100 jaar optreden. Maar sterrenkundigen hebben onlangs met behulp van de ultraviolet satelliet Swift van de NASA in het sterrenstelsel MCG +05-43-16 maar liefst twee supernova gezien, die 16 dagen na elkaar te zien waren!

Is de Toengoeska-krater gevonden?

Op 30 juni 1908 vond ’s morgens in Oost-Siberië een enorme explosie plaats bij de Toengoeska-rivier. Bij de explosie werden vele bomen ontworteld in een omtrek van 30 tot 40 kilometer. Gelukkig was het een zeer onherbergzaam en dun bevolkt gebied. De meest geaccepteerde verklaring van de explosie, die een kracht had van 15 miljoen ton TNT (=1000 keer zo krachtig als de atoombom op Hiroshima), is de ontploffing van een meteoriet of komeet op circa 8 kilometer boven het aardoppervlak.

Zit er een minizwart gat in de Aarde?

Sterrenkundigen weten al een tijdje dat je zwarte gaten in vele maten hebt, van de stellaire zwarte gaten (enkele zonnemassa’s groot), via de Intermediate Mass Black Hole’s (IMBH), tot de supermassieve zwarte gaten in de kernen van sterrenstelsels (miljoenen tot miljarden zonnemassa’s groot). Waarschijnlijk is er ook een slag minizwarte gaten, de zogenaamde primordial black holes (PBH’s), die ontstaan zijn bij de oerknal, zo’n 13,7 miljard jaar geleden. Eén zo’n PBH zou volgens sterrenkundigen IN de Aarde kunnen zitten!

Maandag 18 juni bedekt de maan Venus

Morgenmiddag zal de maan de planeet Venus bedekken! Dat zal dus overdag plaatsvinden. Voor Utrecht zal Venus om 16.08 uur aan de donkere kant van de Maan verdwijnen en om 17.29 uur zal ie weer tevoorschijn komen. Venus is van magnitude -4 en de Maan is een smalle sikkel (15% verlicht), dus om het allemaal te kunnen zien heb je wel een verrekijker of kleine telescoop nodig.

Donker sterrenstelsel is echt donker

Sterrenkundigen hebben al enkele jaren een bijzonder sterrenstelsel op het oog dat volledig bestaat uit donkere materie: VIRGOHI2. Jullie raden het al: het stelsel ligt in het sterrenbeeld Maagd (Virgo). Het stelsel is al in 2000 ontdekt en de afgelopen jaren is gekeken of er toch ook niet iets anders aan de hand zou kunnen zijn met het ‘lichtarme’ sterrenstelsel.

Bouwstenen van leven kunnen supernova overleven

Op de foto hieronder zien we het restant van een supernova, genaamd N132D. Het object is 163.000 lichtjaar van ons verwijderd en ligt in de Grote Magelhaense Wolk, een buursterrenstelsel van de Melkweg. De foto is een combinatie van afzonderlijke foto’s genomen door de Chandra röntgensatelliet en de Spitzer infraroodsatelliet, beiden van de NASA.