Browse Tag: Komeet

Ruimtetelescoop Hubble ziet resultaat van botsing asteroïden

Een internationaal team van onderzoekers heeft gezien wat er gebeurt wanneer asteroïden met elkaar in botsing komen. Gedurende vijf maanden bestudeerde men de nasleep van de botsing van twee objecten in de asteroïdengordel met de ruimtetelescoop Hubble en wist zo de vreemde, komeetachtige staart van puin die het tot gevolg had te bestuderen. Het onderzoek vertelt ons iets over wat dergelijke ontmoetingen bijdragen aan de verspreiden van stof door het zonnestelsel.

Groene komeet 103P/Hartley 2 nadert de aarde

De kleine periodieke komeet 103P/Hartley 2 nadert onze planeet gestaag. Het object scheert op 20 oktober aanstaande op een afstand van ongeveer 0,12 AE langs de aarde en kan tegen die tijd mogelijk met het blote oog zichtbaar zijn aan de hemel vanuit een donker gebied. Hartley 2 bevindt zich op dit moment in het sterrenbeeld Perseus en is met een verrekijker een gemakkelijke prooi. De komeet passeerde vanaf het aardoppervlak gezien afgelopen nacht het bekende Dubbelcluster.

Groot spektakel verwacht tijdens meteorenregen in 2011

Vandaag passeert de aarde de overblijfselen van een oeroude komeet, al zal er naar verwachting niet veel te zien zijn van de meteorenregen die het tot gevolg heeft. De bron van deze jaarlijkse meteorenzwerm, de Draconiden, is stof en puin dat ooit voor een deel de komeet Giacobini-Zinner vormde. In tegenstelling tot meteorenregens als de Perseïden en de Leoniden staan de Draconiden niet bekend om hun spectaculaire verschijning. Dat zou volgend jaar echter anders uit kunnen pakken.

Ook Neptunus werd getroffen door een komeetinslag

In 1994 kwam de komeet Shoemaker-Levy 9 in botsing met planeet Jupiter. De gebeurtenis, die leidde tot het ontstaan van grote zwarte vlekken die langdurig in de atmosfeer van de gasreus aanwezig bleven, werd vastgelegd door drie ruimtesondes: Voyager 2, Galileo en Ulysses. De gegevens die toentertijd verzameld werden, komen vandaag de dag van pas bij de zoektocht naar andere komeetinslagen in het zonnestelsel in het verleden. Zo werd in februari van dit jaar bewijs gevonden voor een inslag op ringenplaneet Saturnus, die 230 jaar geleden plaats zou hebben gevonden.

Bij dergelijke inslagen laten deze ‘vuile sneeuwballen’ sporen van water, koolstofdioxide, koolstofmonoxide, waterstofcyanide en koolstofdisulfide achter in de atmosfeer van de gasplaneten. Deze moleculen kunnen gedetecteerd worden in de straling die de planeten uitstoten naar de ruimte. Met een detector van de ruimtetelescoop Herschel hebben onderzoekers nu ook in de straling van de blauwe planeet Neptunus gezocht naar aanwijzingen van een impact.

De atmosfeer van de planeet in kwestie bestaat grotendeels uit waterstof en helium en bevat daarnaast sporen van water, koolstofdioxide en koolstofmonoxide. De onderzoekers ontdekten echter een ongewone verspreiding van koolstofmonoxide in de stratosfeer, de bovenste laag van de atmosfeer, en stuiten op een hogere concentratie dan in de laag daaronder, de troposfeer. Normaal gesproken zouden de concentraties koolstofmonoxide in de troposfeer en stratosfeer even groot moeten zijn of geleidelijk af moeten nemen op grotere hoogte.

De theorie dat dit verschil veroorzaakt wordt door de aanwezigheid van een constante stroom van kleine stofdeeltjes die zorgen voor de productie koolstofmonoxide in Neptunus’ atmosfeer blijkt niet op te gaan. Aan de hand van de observaties die uitgevoerd zijn met Herschel heeft het team van onderzoekers van het Max Planck-instituut namelijk weten te concluderen dat een externe factor, naar alle waarschijnlijkheid een komeet, verantwoordelijk moet zijn voor het verschil. Bij een dergelijke inslag valt de komeet uiteen en wordt de vrijgekomen koolstofmonoxide door de jaren heen verspreid door de stratosfeer.

De komeet zou ruim twee eeuwen geleden ingeslagen zijn op de achtste planeet van het zonnestelsel.

Overgrote deel kometen zag het levenslicht bij andere sterren

Een groot aantal van de meest bekende kometen, met inbegrip van Halley, Hale-Bopp en, meest recentelijk, McNaught hebben het levenslicht in een baan rond andere sterren gezien, zo suggereert een onderzoek dat is uitgevoerd door een internationaal team van astronomen dat onder leiding stond van het Hal Levison van het Southwest Research Institute. De onderzoekers maakten gebruik van computersimulaties om aan te tonen dat de zon kleine ijzige hemellichamen gevangen kan hebben van haar ‘broers’ of ‘ zussen’ op het moment dat onze ster zich nog in het cluster bevond waar zij en talloze andere sterren geboren worden. Door deze overname kon een reservoir voor waargenomen kometen gecreëerd worden.

Hoewel de zon op dit moment niet vergezeld wordt door andere sterren, wordt verondersteld dat dat zij in een ver verleden in een cluster met honderden sterren die dicht op elkaar zaten in een dichte wolk van gas ontstond. Op dat moment vormde iedere ster een groot aantal kleine ijzige objecten (kometen) in een schijf waarin ook planeten gevormd worden. Het overgrote deel van deze kometen werden onder invloed van de zwaartekracht uit de prenatale planetenstelsels geslingerd door de vorming van nieuwe planeten en zweefden apart van elkaar door het cluster.

Het cluster van sterren hield stand tot het moment waarop de heetste jonge sterren gas uit begonnen te blazen. De nieuwe modellen die de onderzoekers hebben opgesteld laten zien dat de zon een groot deel van de kometen in het cluster aan wist te trekken op het moment dat deze versnipperde. “In haar jeugd deelde de zon veel materiaal met andere sterren en het resultaat daarvan kunnen we vandaag de dag zien,” aldus Levison. “ Het overnameproces is verrassend efficiënt en leidt tot de mogelijkheid dat de wolk materiaal van een groot aantal stellaire broers en zussen van onze ster bevat.”

Bewijs voor deze opvatting is afkomstig van de bolvormige wolk van kometen, welke bekend staat als de Oortwolk, die de zon tot halverwege de afstand tot de dichtstbijzijnde ster omgeeft. Het is algemeen aangenomen dat deze wolk gevormd werd met materiaal dat afkomstig is uit de protoplanetaire schijf die onze ster enkele miljoenen jaren omringde. De opgestelde modellen laten echter zien er veel minder kometen in ons zonnestelsel aanwezig zouden moeten zijn als dit het geval is. “Onze conclusie luidt dat ruim negentig procent van de waargenomen kometen uit de Oortwolk hun oorsprong gevonden bij een andere ster dan de zon,” zei Levison tot slot.

Groene komeet nadert de aarde

De door Robert McNaught op 9 september 2009 ontdekte komeet C/2009 R1 (McNaught) wordt vanaf het noordelijk halfrond langzaam maar zeker steeds beter zichtbaar aan de hemel. Het ijzige rotsblok is op dit moment iets na middernacht boven de noordelijke horizon te vinden en is met een helderheid van rond de magnitude 5.5 en is dus met een verrekijker te bekijken. De verwachting is dat de komeet begin juli een magnitude van 2 tot 3 zal hebben en dat betekent dat het object zichtbaar zal worden voor het blote oog. Enige haast is wel geboden, want de ‘vuile sneeuwbal’ komt steeds lager aan de hemel te staan.

De komeet zal voor ons tot eind juni voor zonsopkomst en vanaf begin juli na zonsondergang zichtbaar zijn. Op 2 juli, wanneer de afstand tussen de zon en het object met 0.405 AE (Astronomische Eenheden) het kleinst is, is C/2009 R1 op zijn helderst. De afstand tussen het object en onze planeet is met 1.135 AE op dat moment ook het kleinst. Nadat de komeet zijn perihelium heeft bereikt, zal deze in een rap tempo moeilijker zichtbaar worden, waarna het object aan de hemel boven het zuidelijk halfrond zal verschijnen en dus niet meer te zien zal zijn.

Rekening houdend met de stijgende helderheid en de dalende hoogte ten opzichte van de horizon zou medio juni de beste gelegenheid aan moeten dienen om de komeet te bekijken. De hemel is dan bovendien vrij van maanlicht. De ijsberg staat op dat moment aan de hemel boven het noordoostelijke deel van de horizon, om precies te zijn in het sterrenbeeld Perseus. Het onderstaande kaartje toont de positie van C/2009 R1 op 15 juni om drie uur ’s nachts.

Voor meer kaartjes verwijs ik jullie door naar deze pagina.

Nieuwe studie toont chaotisch beeld van jeugdig zonnestelsel

Hoewel kometen beschouwd worden als één van oudste, meest primitieve objecten in het zonnestelsel heeft een nieuw onderzoek naar de komeet Wild 2 uitgewezen dat het materiaal dat zich lang geleden in de binnenste regionen van ons planetenstelsel bevond op zijn vroegst 1,7 miljoen jaar na de geboorte van de eerste ‘vuile sneeuwballen’ naar het gebied waarin deze kometen werden gevormd werd getransporteerd. Dankzij de studie hebben onderzoekers voor de eerste keer kunnen bepalen wat de leeftijd is van het materiaal waaruit een bestaande komeet is opgebouwd.

Daarbij maakte men gebruik van gegevens die verzameld werden tijdens de missie van de ruimtesonde Stardust, welke in 1999 gelanceerd werd en vier jaar geleden met de eerste bodemmonsters van een komeet terugkeerde op onze planeet. Hoewel verwacht werd dat de missie nieuw licht zou schijnen op het materiaal dat in het zonnestelsel te vinden was in in diens jeugdfase, bleek de komeet uit andere materialen te bestaan, waaronder zogeheten CAI’s, de oudste objecten die gevormd werden in de nevel waaruit de zon ontstond. Verondersteld wordt dat dergelijke materialen in de meeste kometen te vinden zijn.

De aanwezigheid van CAI’s in komeet Wild 2 laat zien dat de materialen bij de vorming van ons planetenstelsel over veel grotere afstanden werden verspreid dan eerder werd verondersteld. “Het materiaal dat we aangetroffen hebben in Wild 2 onderstreept het belang van de verspreiding van materiaal over grote afstanden in de jonge nevel,” aldus Jennifer Matzel, lid van het team van onderzoekers dat de gegevens over de komeet analyseerde. “De bevindingen roepen tevens vragen op over de tijdschaal van de vorming van kometen en het verband tussen Wild en andere primitieve objecten uit de zonnenevel.”

Komeet spuwde minikometen uit tijdens hevige uitbarsting

Een komeet die onlangs verscheen na een uitbarsting die de grootste is die ooit waargenomen is door astronomen spuwde bij deze gebeurtenis een groot aantal minikometen uit. Dat blijkt uit een studie die uitgevoerd is door een team van onderzoekers dat komeet 17P/Holmes vanaf 2007 bestudeerde, nadat bekend was geworden dat de helderheid van het 3,6 kilometer brede object in een tijdsbestek van minder dan een dag toegenomen was met een miljoen keer. Onderzoeker Rachel Stevenson en haar collega’s van de Universiteit van Californië stuitten op dat moment op verschillende fragmenten die zich van de kern van de komeet verwijderden en namen de ijsklomp in de weken die volgden onder de loep met een telescoop op Hawaï.

Bouwsteen leven ontdekt in komeet

Bij een stof-onderzoek van NASA werd voor de eerste maal aminozuur aangetroffen. Zoals velen waarschijnlijk wel zullen weten zijn eiwitten of proteïnen van zeer groot belang voor organismen, ze vormen dan ook een zeer grote klasse binnen de biologische moleculen. Deze bestaan uit ketens van aminozuren die verbonden zijn door peptidebindingen, de binding ontstaat tussen de carboxylgroep (-COOH) van één aminozuur en de aminogroep (-NH2) van een volgend aminozuur.

Ontstonden de eerste levensvormen op kometen?

Uit een nieuwe studie blijkt dat kometen tijdens de eerste miljoen jaar van hun vorming grote oceanen van vloeibaar water in hun binnenste bevatten. De waterige omgeving van vroege kometen zou samen met de grote hoeveelheid organische verbindingen die eerder werd ontdekt in de objecten de ideale omstandigheden hebben geboden om primitieve bacteriën te laten groeien en vermeerderen, zo luidt de conclusie van professor Chandra Wickramasinghe en zijn collega’s van het Cardiff Cente for Astrobiology.

Object ingeslagen op planeet Jupiter?

Volgens astrofotograaf Anthony Wesley uit het plaatsje Murrumbateman in Australië is er iets ingeslagen op planeet Jupiter dat lijkt op de fragmenten van de komeet Shoemaker-Levy 9, welke in 1994 in botsing kwamen met de ‘koning der planeten’. Vanuit zijn observatorium wist hij een zwarte vlek op de zuidpool van de gasreus vast te leggen, die waarschijnlijk is ontstaan bij de inslag van een object. Wesley is ervan overtuigd dat het hier om een recentelijk plaatsgevonden gebeurtenis gaat, aangezien de vlek twee nachten eerder nog niet zichtbaar was op opnamen die hij maakte.