Browse Tag: XMM-Newton

Observatorium Chandra bekijkt slagveld in de ruimte

Ruim drie miljoen kilometer per uur. Dat is de snelheid waarmee het sterrenstelsel NGC 7318b, dat op een afstand van ongeveer 280 miljoen lichtjaar van onze planeet verwikkeld is in een gravitationele strijd met drie andere stelsels, door een 130 jaar geleden ontdekte groep raast die ook wel Stephan’s Quintet wordt genoemd. Gas dat bij dit proces verwarmd door een schokgolf die het object teweeg heeft gebracht is nu in beeld gebracht door het observatorium Chandra, dat de sterrenstelsels in röntgenlicht heeft bekeken. Het lichtblauwe gas dat men heeft kunnen bestuderen is te zien in een compositieopname die mede tot stand is gekomen met behulp van een telescoop op het eiland Hawaï.

Magnetar ontwaard na enorme kosmische explosie

Een internationaal team van astronomen, onder leiding van UvA-sterrenkundige Nanda Rea, heeft een nieuwe magnetar ontdekt. Van dit zeldzame type neutronenster zijn er slechts 15 bekend. Op 22 augustus 2008 kreeg NASA’s Swift-satelliet een automatische melding van een gigantische uitbarsting van röntgenstraling. Slechts 12 uur later richtten Rea en collega’s ESA’s XMM-Newton röntgentelescoop op de bron en konden de meest gedetailleerde spectra ooit opnemen tijdens het verloop van een magnetar-uitbarsting. Tijdens de meer dan vier maanden durende uitbarsting werden ook honderden kleinere erupties geregistreerd.

Uitgebreid onderzocht zwart gat ‘verorbert’ twee aardes aan materie per uur

Met behulp van gegevens die zijn verzameld door het Europese observatorium XMM-Newton is men dichter dan ooit bij een supermassief zwart gat, dat in de kern van een verafgelegen actief sterrenstelsel ligt, weten te komen. Het stelsel, dat 1H0707-495 wordt genoemd, werd bestudeerd tijdens vier sessies die ieder twee dagen in beslag namen en in januari van het afgelopen jaar van start gingen. Eerder werd verondersteld dat het zwarte gat gedeeltelijk verscholen lag achter tussenkomende wolken van gas en stof, maar dit bleek niet het geval te zijn. Het gebied rondom het object kon namelijk beter in kaart gebracht worden dan waar astronomen tot op de dag van vandaag in staat toe waren.